VVD, CDA en PVV hadden daarover 7 weken in het Catshuis overlegd, maar dat beraad liep afgelopen weekend spaak. Het lijkt er op dat De Jager er in 2 dagen met VVD, CDA, GroenLinks, ChristenUnie en D66 wel in slaagt.
… zegt alles.
Waarom kon dit niet twee jaar geleden? Maar goed: dat D66, GroenLinks en de ChristenUnie het voor elkaar hebben gekregen dat bezuinigingen op speciaal onderwijs, natuur, persoonsgebonden budget en btw op kunstkaartjes geschrapt worden (!), én met VVD en CDA hervormingen op de woningmarkt en de arbeidsmarkt gaan doorvoeren, waarbij ze ook nog binnen de 3 procent blijven, is toch op z’n zachtst gezegd: hoopgevend.
Alle PVV-bullshit uit het gedoogakkoord wordt niet meer uitgevoerd. En tekent zich hier een nieuwe coalitie af? Ik hoop het. Funny: evenals twee jaar geleden zet de PvdA zichzelf buitenspel. Waar zo’n crisis al niet goed voor is.
- Update: Aan de andere kant – en daar gaat het Kamerdebat nu ook over: wat is dit akkoord de komende maanden waard? Een demissionair kabinet kan het niet echt uitvoeren, en in september zijn er weer nieuwe verkiezingen. Zoals Wilders terecht opmerkt zullen die dan niet alleen draaien om “Europa”, maar ook om dit akkoord. Na 12 september is alles weer anders.
Ik was al zo verbaasd dat D66 winnend powerplay had gespeeld. Dat kan natuurlijk helemaal niet. Het zou historisch logischer zijn als ze met een dooie mus waren blij gemaakt, zoals normaal.
- Update: Mwaha. Ik ben geen fan van Sap, maar toch wel mooie teksten over het einde aan de rechtse wind:
- Update: Als je zoals ik niet alles live gevolgd hebt, leuke filmpjes hierrr. Toch een mooi staaltje parlementaire politiek, het lijkt Congress wel.
Rutte lijkt ook in zijn nopjes (“de Nederlandse politiek laat zich van haar beste kant zien). Je weet het natuurlijk nooit met hem, maar zou hij dan toch ok zijn?
- Update: Positieve reacties uit het buitenland. En terecht, het is inderdaad niet niks. In twee dagen van chaos naar een (voorlopig) akkoord; we kunnen weer aankomen in Europa en bij de financiële markten (ik schrijf het met ironie omdat ik vind dat de oren daar teveel naar hangen; maar goed). Een knap staaltje verantwoordelijkheid nemen van alle betrokken actoren. Ik hoop dat het naar meer smaakt.
Eén van de ironieën van de sinds afgelopen weekend ontstane politieke crisis waar Nederland zich in bevindt, is dat ik – en ik niet alleen – het eigenlijk wel eens ben met Geert Wilders over de 3-procentsnorm. Een enorme keur aan economen en beleidsmakers, van het IMF, de Amerikaanse regering tot aan allerlei wetenschappers, hebben de afgelopen maanden terecht betoogd dat vasthouden aan een maximaal begrotingstekort van 3 procent van het BBP als recept om “uit de crisis te komen” een vorm van monetaristisch neoliberaal cijferfetisjisme is (zie afbeelding).
Nederland doet het per saldo helemaal niet slecht. De staatsschuld is lang niet zo groot als in vele Europese landen en de VS, de werkloosheid is niet hoog, en ook het begrotingstekort valt in de huidige Europese context echt wel mee. Waar we mee te maken hebben is een economische recessie, en die wordt grotendeels veroorzaakt door een gebrek aan consumentenvertrouwen, door de belachelijk hoge hypotheekschuld in dit land. Die wordt weer veroorzaakt door de hypotheekrenteaftrek, het behoud van welke voor CDA en VVD bij de vorige verkiezingen een breekpunt was. Dát is wat ons nu belemmert, en niet in de eerste plaats de staatsschuld of het begrotingstekort.
Als we weer economische groei willen hebben, is het laatste wat we moeten doen rücksichtlose bezuinigingen doorvoeren, VVD-style. Daar waarschuwt het IMF, nota bene, al tijden tegen. In Europa deelt Duitsland echter de lakens uit, en daar zijn politici aan de macht die in hetzelfde monetaristische cijferfetisjisme geloven als de VVD in Nederland. Dus moet er gehakt worden, ten koste van economische groei. Dit komt voort uit een bewust doorgevoerde beperking van de mogelijkheden van de politiek om de financiële markten af te weren. In plaats van een grotere rol voor de Europese centrale bank, iets waar ze in de VS en Groot-Brittannië wel gebruik van maken, zijn regeringen hier met handen gebonden om het vertrouwen van de markten te behouden. Hun enige optie, bij gebrek aan euro-obligaties of andere mogelijkheden tot verruiming van de acute nood (hoewel het ECB natuurlijk stiekem, tegen de zin van Duitsland en Nederland in, bezig is geweest met geld in het bankensysteem te pompen), is hakken in de begroting. Ten koste van alles.
De Europese Commissie (EC) legt dit ook op, en daar komt dat hele Catshuisberaad uit voort. Wilders en de PvdA, hoewel ze verschillen van mening over hervormingen, merken terecht op dat het ook wel wat rustiger aan kan met die miljarden. Juist om economische groei te stimuleren, in plaats van te dempen. Wilders is een Keynesiaan geworden. Er is heel wat voor te zeggen om in te zetten op hervormingen die op de lange termijn beter zijn, en later het begrotingstekort in evenwicht brengen, dan nu als een malle te gaan hakken.
De PvdA, Wilders, en andere linkse partijen in Nederland staan daarin niet alleen. De mogelijke verkiezingsuitslagen in Frankrijk, met een overwinning van Hollande, wijzen ook in de richting van een voorkeur van het electoraat in die richting. En in Praag wordt er ook flink gedemonstreerd. Iemand als Coen Teulings, directeur van het Centraal Planbureau (CPB), pleit hier al tijden voor. Idem dito Christine Lagarde van het IMF, en Geithner van de Amerikaanse regering. En zelfs kredietbeoordeelaars als Standard & Poor’s zien puur snijden als “kannibalisme”. Zoals de New York Timesanalyseert: Angela Merkel en haar geestverwanten komen steeds meer alleen te staan.
De vraag – en die vraag speelt al vanaf het begin van de eurocrisis – is hoe lang Duitsland, de EC, en de conservatieven en liberalen die nog de toon zetten met hun nergens in de wereld in deze strikte zin voorkomende monetaristische opvattingen, nog hun zin gaan krijgen. Laat maar lekker een tikje oplopen dat begrotingstekort, zou ik zeggen. Nu alleen inzetten op bezuinigen om die 3 procent maar in no time te halen, zonder structureel te hervormen, richt onherstelbare schade aan aan de economie én aan publieke voorzieningen en de verzorgingsstaat. Wanneer de economie weer groeit, in plaats van krimpt of matig groeit, kan er afgelost worden. En nog beter zou daarbij zijn wanneer de ECB een grotere rol zou krijgen, en/of eurobonds ingesteld zouden worden, zodat de armslag om financiële markten af te weren ook ruimer wordt.
Nu iedereen weer langzaam wakker wordt uit de uitzinnige euforische roes die de val van het kabinet-Bruin I heet, is het tijd voor de broodnodige analyse. Hoewel we morgen pas weten wat er gaat gebeuren, wanneer Rutte naar de koningin gaat en iets zal proberen te doen qua voorleggen van plannen aan oppositiepartijen, zijn een paar dingen al wel duidelijk.
Zo ziet het er naar uit dat het in de nabije toekomst afgelopen is met de invloed van Geert Wilders op regeringsbeleid. Dat is iets waar iedereen dankbaar voor mag zijn. Het lijkt me niet dat CDA en VVD, hoe machtsgeil ze ook zijn, nog eens met deze onbetrouwbare populist in zee zullen gaan. Dit was ook iets wat heel veel mensen, van links tot rechts, voorspeld hadden; en de verlaging van de Nederlandse kredietrating, schade aan het vertrouwen van de financiële markten en de verhoging van de kosten om te lenen komen dan ook geheel voor de rekening van CDA en VVD.
De afkeer van “links” bij deze partijen was zo groot dat ze het risico op een kabinetscrisis en een onbestuurbaar land, door met een puur op partijbelang gericht figuur in zee te gaan, voor lief hebben genomen. Nu zitten we allemaal met de brokken.
In datzelfde stramien kan nu dan ook geconstateerd worden dat Maxime Verhagen als een van de grootste mislukkelingen uit de Nederlandse politiek de geschiedenis in zal gaan. Hij is de man onder wiens leiding het CDA van de grootste partij van het land naar een schlemielige 10 zetels is gegaan. Omdat er zo nodig over rechts geregeerd moest worden. Verhagen, en de 60 procent van het partijcongres, hebben verkeerd gegokt en het is in hun gezicht ontploft. Het was hem gisteren aan te zien. Maar ik denk niet dat er veel mensen zijn met medelijden voor deze falende machiavellist. Toedeloe.
Daarbij komt dat het CDA op dit moment leiderloos is. Ik ben erg benieuwd met wie ze de verkiezingen in zullen gaan. Als ze echt helemaal getikt zijn, dan benoemen ze Henk Bleker. Dat zal het dus wel worden.
De uitkomst van deze verkiezingen lijken op dit moment enigszins voorspelbaar. De VVD zal met overmacht als grootste uit de bus komen, en de SP stoomt op naar mogelijk tweede partij van het land. Het leek me dat daarom Rutte er gisteren redelijk relaxed bij stond: hij wordt toch wel weer premier. De vraag is of er een coalitie te smeden valt. Als je Stef Blok bij Buitenhof ziet, dan merk je dat de weerzin en afkeer voor alles wat “links” van de VVD zit bij iemand als hem heel diep zit. Het is te hopen dat de rechterkant van de Nederlandse politiek nu eindelijk over haar eigen schaduw heen kan stappen.
Want het kabinet-Rutte was feitelijk de laatste uitwas van de Fortuyn-revolutie. Men heeft nu eens geëxperimenteerd met een radicaal-rechts kabinet. Qua beleid is er niet veel tot stand gekomen; dit kabinet excelleerde in het bestrijden van zogenaamde “linkse hobby’s”, en het verlenen van douceurtjes aan de zijn vingers aflikkende rechtse kiezer. Daarbij heeft het zich voortdurend opgesteld als representant van één kant van het land, en met zorg getracht de andere van zich te vervreemden. Mark Rutte is nooit een premier van alle Nederlanders geweest, maar alleen van rechts. Er zou voor 18 miljard bezuinigd worden, maar hier hebben nauwelijks hervormingen bij gezeten (waar bijvoorbeeld D66 al jaren voor pleit), en vooral pesterijen en het aanpakken van de zwakkeren in de samenleving. Boerkaverbod, 130 kilometer op de snelweg, dat soort shit. Pas met het Catshuisakkoord, dat op zichzelf niet heel slecht klonk, zou er iets aan hervormingen op de woningmarkt en in de AOW gedaan worden. Maar dat is nu te laat. VVD en CDA verwijten Wilders gebrek aan politieke moed, maar zelf hebben ze steevast vanaf de formatie geweigerd belangrijke hervormingen door te voeren. Als dat was gebeurd, bijvoorbeeld in de hypotheekrenteaftrek – en dat had gekund door met normale partijen in zee te gaan – zaten we nu niet in de begrotingsellende.
De halsstarrigheid van de zogenaamde verantwoordelijke bestuurderspartijen, kortom, om enerzijds tot een in de samenleving breed gedragen coalitie te komen, en anderzijds structurele hervormingen door te voeren in plaats van kaasschaafbezuinigingen en rancunemaatregelen, hebben Nederland in de huidige bestuurlijk en economisch deprimerende situatie gebracht. Nogmaals applaus. Maar Wilders is nu out, en we kunnen, als we willen, weer normaal gaan doen. Bijvoorbeeld door na verkiezingen tot een regering te komen die niet sterk ideologisch naar één kant geprofileerd is. Die niet uitblinkt in het stigmatiseren en buitensluiten van hele bevolkingsgroepen. Die zich niet belachelijk maakt in Europa en de wereld. Die hecht aan een gezonde begroting, maar ook aan sociale cohesie. En die boven alles gebaseerd is op een redelijk tot elkaar komen van verschillende stromingen in de Nederlandse politiek.
We hebben ooit eens zo’n kabinet gehad. Het was diep in de jaren negentig… Toen het altijd zomer was, en Nederland één groot feest. Het heette…
p.s. Dit laatste is meer een geintje, een gebbetje. Van mij hoeft er niet per se Paars te komen. Maar het lijkt me zeer, zeer wenselijk dat er een regering komt die in een of andere hoedanigheid VVD en/of CDA met PvdA, D66 dan wel GroenLinks combineert. Het is klaar met het rechtse spelen in de speeltuin.
p.p.s. Ik heb sterk het vermoeden dat Wilders over z’n hoogtepunt heen is. Wat wil die man nou eigenlijk? Z’n partij rafelt aan alle kanten uiteen, en hij zal nooit meer in de positie komen waar hij nu gezeten heeft. Kan hij niet beter à la Ayaan een baantje bij een denktank in de V.S. regelen? Ik kan me voorstellen dat je het op een gegeven moment zat bent om het vehikel te zijn van verongelijkte mensen die toch nooit meer tevreden zullen worden. Wilders gelooft duidelijk niet in de teksten die hij uitkraamt; maar waar hij het nou eigenlijk nog voor doet, is mij een raadsel.
De gok van VVD en CDA, waar ze in 2010 mee begonnen, is in hun gezicht ontploft. Jammer, jongens. Alle smoesjes die Wilders verzint over het breken zijn onzin; meneer had er genoeg van, dus hij stopt ermee. Hate to say we told you so. Lekker, nieuwe verkiezingen. Wij zitten er klaar voor.
Redelijke mensen, vreest met grote vreze: het lang aangekondigde drugsdebat in de Tweede Kamer is aan de gang. Hét moment waarop alle leugenachtige rechtse politici hun op angst en onwaarheden gestoelde praatjes kunnen debiteren in hun queeste Nederland tot een land te maken waar één drug getolereerd is (de meest schadelijke van alle): alcohol, en de rest vanuit een vaag, ongemotiveerd en subjectief gevoel van burgermansonveiligheid VERBOTEN wordt.
Er is geen enkel ander beleidsterrein waarop conservatieve politiek zó door de mand valt als het drugsbeleid. Rechtse Kamerleden en hun aanhangers verliezen het vermogen na te denken – hun hersens te gebruiken – als het over dit onderwerp gaat. Hun meest recente wapenfeit, het paddoverbod van 2008, was een ongekend staaltje populistische emotiepolitiek waar geen empirisch feit aan te pas kwam. Hoewel het simpelwegniet waarwas dat de incidenten van destijds aan paddo’s te wijten waren – GGD en rechters hebben dit ontkracht – werden deze aangegrepen om tegen adviesorganen in tot een totaalverbod van een schadeloze en in de natuur voorkomende schimmel te komen. Had dat intelligenter gekund? Ja, natuurlijk, maar daar doen VVD en CDA het niet voor.
Hetzelfde patroon is nu te ontwaren rondom hasj, en uiteindelijk rondom alle “drugs” (behalve alcohol uiteraard): VVD en CDA zijn op weg naar een totaalverbod. Prohibition, drooglegging. Dit tegen alle globale trends in, in de wereld, in Europa en in de Verenigde Staten. Ze doen dit geleidelijk, maar met een duidelijk zichtbaar pad. Begonnen met het paddoverbod, met vervolgens de volstrekt idiote regel dat coffeeshops niet een paar honderd meter bij scholen vandaan mogen staan (leidend tot sluiting van de meerderheid van coffeeshops in Nederland), tot het verbod op zwaardere marihuana, het quatverbod, tot nu het hasjverbod. En tot, uiteindelijk, het is erop wachten: de afkondiging in Nederland door de rechtse partijen van een Totaalverbod op Alle Drugs, behalve die met koolzuur en waar “Heineken” op staat. Ik gok 2013 of 2014.
De feiten: er is inmiddels stapels wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat middelen als marihuana, hasj, xtc en paddo’s veel minder schadelijk zijn voor het individu en de maatschappij dan alcohol. In de V.S. is medicinale marihuana wijd en zijd verkrijgbaar. Aan topuniversiteiten over de hele wereld wordt onderzoek verricht naar de positieve en therapeutische effecten van middelen als lsd, xtc en paddo’s, met positieve resultaten. In Groot-Brittannië roepen voormalige hoofden van MI5, het Openbaar Ministerie, Hogerhuisleden, zorgorganisaties en wetenschappers op tot matiging van het repressiebeleid. Idem dito op wereldschaal, waar mensen als Javier Solana, Kofi Annan, George Schultz, Paul Volcker zich verenigd hebben in hun oproep aan Westerse politici hun antidrugsbeleid te herzien. In Portugal en Tsjechië is drugsbezit al meer dan tien jaar gedecriminaliseerd, met zeer positieve resultaten zowel in termen van dalend drugsgebruik als in aanpak van criminaliteit. De globale War on Drugs, daarentegen, waar VVD en CDA Nederland bij aan willen doen sluiten, kost miljarden, verwoest honderdduizenden mensenlevens, en is contra-effectief.
Dit zijn de FEITEN. Maar rechtse politici, en hun aanhangers, geven niet om feiten. Waar ze om geven is gehoor geven aan de veronderstelde wens van de angstige burger – die wel bier zuipt, de openbare ruimte vernielt en z’n vrouw slaat – tot een “cleane”, naar zijn subjectieve normen conformerende maatschappij. Daarbij schrikken ze er niet voor terug om leugens te gebruiken. Lees bijvoorbeeld dit stuk in De Groene, waaruit blijkt dat Opsteltens elitecorps de Taskforce Georganiseerde Hennepteelt cijfers over de export van cannabis naar het buitenland uit haar duim zuigt om de beeldvorming te manipuleren. Dit volgens het Trimbos Instituut, dat net als het ministerie van Volksgezondheid langzaam haar greep op het drugsbeleid aan het verliezen is. Een zelfde gemankeerde argumentatie vinden we rondom hasj, waarvan beweerd wordt dat criminele organisaties in Afghanistan en Marokko (hoe! eng!) ervan profiteren. Tell you what: in Marokko en Afghanistan rookt iederéén hasj! Dat is daar al eeuwenlang normaler dan alcohol. En dan nog: waar zijn de cijfers? En kan het wel als we het in Nederland telen?
Nederland heeft al veertig jaar een succesvol en pragmatisch drugsbeleid. De Nederlandse cijfers qua drugsgebruik liggen nu nog lager dan in andere landen (wat betreft alcohol liggen die overigens veel hoger!). Waar er een miljoen alcoholisten zijn, gaat de Nederlandse drugsgebruiker over het algemeen verstandig om met zijn middelen, die hij of zij met matiging en na testen gebruikt. Waar een groep over de schreef gaat, wordt ingegrepen met behulp van preventie en voorlichting, in de sfeer van volksgezondheid. Dát is rationeel beleid, en het wordt nu over de hele wereld gekopieerd. Met een thuisteler, en met een kleine coffeeshop, waar een volwassen persoon naar believen een middel van zijn keuze kan genieten (dat minder destructief is dan het overal gepromootte alcohol), is niets mis. Natuurlijk, echte criminaliteit moet worden aangepakt, maar dat doe je door juist de achterdeur te reguleren, en niet door een onhandhaafbaar, peperduur, hypocriet en immoreel totaalverbod. Dat bovendien nooit zal werken, omdat ongecontroleerde, ongereguleerde middelen de markt zullen overspoelen. Desalniettemin is dat waar rechts naartoe gaat. En waarom? God knows. Ik begrijp die mensen niet.
‘The freedom to explore your own consciousness’, dat is waar het om draait. Dit is tegengesteld aan mensen willen vormen en modelleren in een op particularistische, subjectieve normen gebaseerde mal, waar het in ieder geval de religieus-conservatieven van het CDA uiteindelijk om te doen is. Die vrijheid is een recht dat op een ongevaarlijke, onbedreigende manier uitgeoefend kan worden, met verantwoordelijkheid over eigen lichaam, met zorg en informatie, zonder dat daar groteske leugens of ideologisch gekleurd beleid op hoeven te worden losgelaten. Of zonder dat je productie en distributie in handen geeft van de criminaliteit. Het zou voor dit land een zegen zijn als dit kabinet, dat op allerlei terreinen maar vooral op deze, regressieve ideologie laat prevaleren boven op feiten en rede gebaseerde politiek, voortijdig ten val zou komen. Laten we behouden en uitbouwen wat we hebben, in plaats van het voor niets om zeep te helpen.
- Edit: Hier een mooi stuk op DeJaap over het hasjverbod.
- Edit 2: Boris van der Ham (D66) over het drugsbeleid: “Wij waarschuwen voor deze blinde ideologische benadering van drugs, die praktische oplossingen in de weg staat.”
Wijze, harde en terechte woorden van Ronald Plasterk. We hebben een kabinet met partijen die er altijd prat op gaan grootmeesters in de economie te zijn: VVD en CDA. Geen “potverteerders”, zoals “links”. Hun in steen gebeitelde dogma is dat wanneer het economisch slecht gaat, je moet bezuinigen. Klinkt dat contradictoir? Ja, en dat is het ook.
Nederland doet het inmiddels dan ook superslecht qua economische groei. Van de ons omringende landen zijn we de enige die krimpen (met 0,9 procent), de rest groeit. Alleen in Zuid-Europa gaat het nog slechter. De reden? Achterblijvende binnenlandse bestedingen ten gevolge van bezuinigingen, en onzekerheid over de woningmarkt.
Beide oorzaken zijn 1-op-1 terug te voeren op het kabinetsbeleid: bezuinigen en extra bezuinigen, en weigeren serieus werk te maken van hervormingen op de woningmarkt. Bedankt, Rutte c.s.! Nu komt er weer een nieuwe bezuinigingsronde aan, en weer zullen de coalitiepartijen weigeren de hypotheekrenteaftrek aan te pakken. Dit tegen het advies van alle economen, topambtenaren en belanghebbenden in.
Het kabinet-Rutte herhaalt het beleid van Colijn in de jaren dertig. We weten hoe dat is geeïndigd.
p.s. En kan iemand mij vertellen wie dat meisje van de introductie is?
So the Mayor of New York, Michael Bloomberg – who happens to be a former Wall Street banker and the 12th most wealthy person in the US – has evicted the nucleus of the Occupy movement from Zucotti Park, where they had been camping for two months. In that process, the NYPD has not shunned violating constitutional rights, including the right to free speech and the right to protest, in addition to preventing the democratic press from doing its job. Books were burned.
This process is likely to repeat itself elsewhere. In the Netherlands, local politicians of the conservative liberal (and, arguably, banking-aligned) VVD party are demanding the exit of Occupy protesters from public places throughout the country. Public attention has declined. So what’s next for the Occupy movement?
In all honesty, personally, while I am very sympathetic to a vocal social movement addressing the immense wealth and especially political power of global financial institutions, the injustices in that sector (such as exorbitant bonuses, the sale of intransparent financial products, and the power of credit rating agencies to almost topple entire economies), and rising economic inequality, I had become a bit disappointed with the Occupy movement. During my (admittedly short) visit to Occupy Amsterdam, what I saw was a shanty town with a lot of pot smokers and squatters, talking vaguely about the need to discuss, not have any organization, etc.
Of course any movement that starts out from a feeling of discontent needs time to organize and formulate demands, but the point of Occupy seemed to be to disavow any kind of organization or concretization. Again: I very much admire proto-democratic experiments, and disagreed with the choir of commentators who kept blattering from the very beginning that it was unclear what Occupy was about (that’s very clear), but even a die-hard communal hippie has to admit that a certain point, you need organization and representation.
Occupy has historical predecessors way earlier than the Tahrir Square protesters. The early labour union movement in the nineteenth century everywhere started out grass-roots democratically; but during the way, they learned to organize, formulate demands, and still keep an internal democratic process. You need a distinction between principles and concrete demands, for instance; or a distinction between a general assembly and working groups; and people who specialize in tasks they’re good at (like creating leaflets, organizing, negotiating, doing practical stuff, etc.). In that way, you can develop from an inspired, resounding but vague movement to an organization that actually works.
Once again, I completely understand the distaste of Occupy protesters for “standard” kinds of political organizaton, like political parties and trade unions, and wouldn’t want them to develop in that way. But any movement that doesn’t develop further than a general assembly that discusses every tiny little detail doesn’t get very far (the meeting reports of Occupy Amsterdam attest to that). And now, public attention has declined, the authorities have zoomed in and it will probably not take long before the physical manifestion of Occupy on squares around the world disappears.
So what’s next for Occupy? Opinion polls are showing that they have struck a nerve – in the US, but I imagine also elsewhere, economic inequality and financial malpractices are on the agenda, and opposed by a majority of voters. In that sense, Occupy has already been a success. Some people are arguing that the forced removal of protesters from squares may re-ignite the movement (it would have been wiser for the authorities to wait for winter). Others are saying that the Occupiers need to penetrate existing movements and organizations to address their (and our!) concerns.
Personally, I would like a vocal and identifiable Occupy movement to remain in existence, get its act together, and start thinking about ways to reform the system while continuing to exert pressure on the political-financial axis. This could be done by spreading awareness (the big pro of this movement) and keep protesting, even occupying places. After all, the big invention of the Arab Spring was the protesting technique of permanently occupying a place, rather than having your average one-afternoon demonstration. However, it is essential (I think) to develop an organization, first to make sure that encampments aren’t turned into shantytowns, trouble makers are fended off, and violence doesn’t spread; second to develop ideas, demands and rallying points, appoint representatives, and create a more focused media outreach.
Will this happen? Probably not, but I hope so. The Tea Party has shown that you can move from a vague movement to something approaching a working organization. For Occupy as well, it’s probably time to move from subcultural self-expression to a fight for political change.
[The] truth is, Bloomberg might have just done Occupy Wall Street a favor. Next week, temperatures are projected to dip down to the high 30s. Next month, they’re projected to dip into the mid-20s. The month after that, as anyone who has experienced a New York winter know, they’re going to fall even lower.
The occupation of Zuccotti Park was always going to have a tough time enduring for much longer. As the initial excitement wore off and the cold crept in, only the diehards — and those with no place else to go — were likely to remain. The numbers in Zuccotti Park would thin, and so too would the media coverage. And in the event someone died of hypothermia, or there was some other disaster, that coverage could turn. What once looked like a powerful protest could come to be seen as a dangerous frivolity.
In aggressively clearing them from the park, Bloomberg spared them that fate. Zuccotti Park wasn’t emptied by weather, or the insufficient commitment of protesters. It was cleared by pepper spray and tear gas. It was cleared by police and authority. It was cleared by a billionaire mayor from Wall Street and a request by one of America’s largest commercial real estate developers. It was cleared, in other words, in a way that will temporarily reinvigorate the protesters and give Occupy Wall Street the best possible chance to become whatever it will become next.
The question is what, if anything, comes next for Occupy Wall Street. The movement has already scored some big wins. As this graph by Dylan Byers showed, they have changed the national conversation. Income inequality is now a top-tier issue. Before Occupy Wall Street, it wasn’t.
And perhaps that will be the legacy of Occupy Wall Street. That would certainly be more than most protests achieve. If they are to go further, however, they are going to have to figure out a way to wield power in a more direct and directed form. The movement has always been uncertain on whether it wants to do that, and if it does, how to do it. It requires a willingness to work with the system that is, in certain ways, inimical to the founding of Occupy Wall Street. The good news, if they choose to make that transition, is that they don’t need a park to do it. The bad news is that, in most cases, it requires more hierarchy, clearer leaders, a more obvious agenda.
Back in October, I asked Rich Yeselson, a union researcher and a scholar of social movements, what he thought Occupy Wall Street would need to do to survive and succeed. “Whether they will grow larger and sustain themselves beyond these initial street actions will depend upon four things,” Yeselson said. “The work of skilled organizers; the success of those organizers in getting people, once these events end, to meet over and over and over again; whether or not the movement can promote public policy solutions that are organically linked to the quotidian lives of its supporters; and the ability of liberalism’s infrastructure of intellectuals, writers, artists and professionals to expend an enormous amount of their cultural capital in support of the movement.”
I still think that’s right. So then: Can the post-Zuccotti Park incarnation of Occupy Wall Street furnish skilled organizers who are able to keep the protesters involved, come up with solutions — or at least problems — they’re willing to agree on and fight for, and attract the sort of media attention that they need if they’re going to be able to continue forcing their issues into the national conversation?
The odds are probably against it. The odds are against any social movement, always. But it’s probably likelier under these conditions, where the occupiers were cleared from the park all at once, under sympathetic conditions, and so all of them can agree that this is the moment in which to decide what comes next.
Supporters of the Occupy movement are gearing up for a national day of protest and direct action across America, taking in dozens of events from New York to Chicago to Los Angeles.
Thursday has been declared a day of “solidarity” with the Occupy Wall Street activists in New York after their camp in lower Manhattan’s Zuccotti Park was raided and dismantled by police. But it is also aimed at highlighting several of the movement’s broader aims in terms of income inequality and a desperate need for job creation in America’s floundering economy.
The Occupy movement, which began two months ago with the occupation of Zuccotti Park, has since spread to scores of cities and towns across the country, with varying success. It has often rejuvenated left-leaning political activists but also brought down a heavy police response, frequently at the behest of city mayors.
In recent days, police evictions and crackdowns on protesters in New York, Seattle, Berkeley, Portland and other places have caused widespread condemnation of alleged heavy-handedness by police.
In New York, protesters are planning actions all day in each of the city’s five boroughs. A potential early flashpoint will be a rally planned to begin at 7am that will target Wall Street itself, as the protesters seek to disrupt the operations of the New York Stock Exchange before the ringing of the opening bell that signals the start of trading at 9.30am.
Since the protests began, Wall Street has become a virtual permanent protest zone, ringed by steel fences and heavily policed. Later actions are planned to take place across the city’s subway system, as marchers will enter at 16 different stations and begin protesting.
Finally, the day will end with a rally at Foley Square, near New York’s Town Hall, and then a march to the Brooklyn Bridge, where hundreds of protesters were arrested in a previous headline-grabbing mass action.
Bridges will be the focus of some actions in other cities too. In Boston, Detroit, Washington DC, Portland and Seattle, protesters, some allied with union workers and community groups, will march on high-profile bridges in order to highlight the problem of America’s crumbling and underfunded infrastructure.
(…)
The range of activities across America spans a spectrum from the dramatic to the small-scale, including teach-ins, rallies and direct actions aimed at banks and corporations. In Portland, Oregon, protesters plan to target a city bridge and then try to organise flashmobs to go to local banks. In Detroit, protesters are marching from their camp downtown to the city’s municipal centre, where they aim to highlight the brutal impact of government cuts on ordinary citizens.
Het verlies aan omgangsvormen en de verruwing van het taalgebruik in de Tweede Kamer is over het algemeen relatief. Wie wel eens Kamerverslagen heeft gelezen van het parlementaire debat in Nederland in de negentiende eeuw, weet dat het er toentertijd hard en persoonlijk aan toe ging. Volgens mij is de idee dat een volksvertegenwoordiging een baken van fatsoen moet zijn relatief nieuw; als in, tweede helft twintigste eeuw.
Maar dit slaat natuurlijk wel alles. Kijk hoe Wilders erbij staat: als Gerrie uit New Kids. “Doe eens normaal jonge”, “Wat ach? Wat ach?”, “Doe eens rustig man”. Zie de proleten van de PVV in de bankjes zitten. En kijk de geschokte gezichten van de VVD- en CDA-bewindslieden in Vak K.
Voor het eerst realiseren ze zich dat zij de conservatieven uit de Weimarrepubliek in de jaren dertig zijn.
Voor elke CDA’er en VVD’er die vóór dit kabinet was: gefeliciteerd ermee! En veel plezier. LOL.
Serieus: ditkan toch niet? Twee-fucking-derde van alle buslijnen in de grote steden weg, vanwege het uit de lucht gegrepen, volkomen fictieve bedrag van achttien miljard?
In wat een prachtig, door de VVD geschapen wonderland zullen we straks leven. Zonder kinderopvang, zonder openbaar vervoer, zonder competitief hoger onderwijs, maar mét snelwegen en mét villasubsidie. Dat is visie.
Het openbaar vervoer in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag wordt vanaf 2013 mogelijk 14 tot 20 procent duurder. Tegelijkertijd verdwijnt in deze steden twee derde van alle buslijnen.
Deze ingrijpende maatregelen zijn nodig om aan het bezuinigingsbedrag van 120 miljoen euro te komen dat VVD-verkeersminister Melanie Schultz van Haegen wil realiseren door aanbesteding van het openbaar vervoer in drie grote steden. Uit een rapport van PricewaterhouseCoopers blijkt dat de aanbesteding op zich maar 20 miljoen euro oplevert.
Omdat de minister vasthoudt aan 120 miljoen euro, besloten de stadsregio’s en de minister onderzoek te laten naar mogelijk nieuwe ingrepen om alsnog aan het bezuinigingsbedrag te komen.
Een substantieel bedrag is te halen uit het verhogen van de prijs van kaartjes met gemiddeld 15 procent, becijferde het kennisinstituut NEA. Een bezuiniging is verder het schrappen van een fors aantal buslijnen, blijkt uit een onderzoek van Conquist. Als dat gebeurt, moeten reizigers soms een halfuur naar een halte lopen in plaats van ongeveer 10 minuten zoals nu het geval is.
(…)
Het is uiteindelijk aan de stadsregio’s als opdrachtgevers van het ov in de drie steden zelf, om de maatregelen eventueel door te voeren. Er zijn echter weinig andere mogelijkheden, erkennen portefeuillehouder Jeannette Baljeu van de stadsregio Rotterdam en directeur Pedro Peters van stadsvervoerder RET. De stadsregio’s hebben nog wel geprobeerd de minister op andere gedachten te brengen, maar dat is ze niet gelukt.
‘Het bewijs dat er geen 120 miljoen is te halen door het openbaar vervoer openbaar aan te besteden, heeft niet geholpen om de bezuiniging van tafel te halen’, aldus Baljeu. Peters: ‘Mijn grootste kritiekpunt is dat er een inschattingsfout wordt gemaakt, maar dat de minister zich daar niets van aantrekt en gewoonweg zegt: ‘foutje, bedankt’!’
Ik ben niet de grootste fan van Thomas von der Dunk, maar dit is toch een aardig komkommertijd-columnpje. Vooral de opmerkingen over de galmende intellectuele leegte bij de VVD, Rutte en haar subsidieverslaafde achterban komen aan.
Een jaar geleden zaten we midden in de formatie, die een tijd lang op Paars-Plus leek af te koersen, tot de VVD terugschrok voor de protesten uit dat deel van haar subsidieverslaafde achterban dat bang was dat door zo’n coalitie de geluksmachine van de villa-afbetalingsbijstand stilgezet zou worden. Zodoende zitten wij en de rest van Europa nu met Rutte.
Vandaag daarom de vraag: wat ging er politiek mis bij rechts? De volgende keer: wat ging er politiek mis bij links?
Wat ging er politiek mis met rechts? Die vraag zal op het eerste gezicht misschien verbazen, omdat rechts immers zozeer zijn zin heeft gekregen, dat het rancuneuze deel ervan nu dagelijks zijn vingers bij het wegbezuinigen van de cultuur en het wegasfalteren van de natuur af kan likken.
(…)
Maar dat is dan ook meteen al een ding dat er mis ging bij rechts: dat de twee traditionele rechtse partijen, teneinde het platste deel van hun achterban of naar de PVV overgelopen voormalige achterban te kunnen plezieren, de beschaving in de uitverkoop hebben gedaan, en Winsemius en Wijffels als laatste criticasters op een mastodontenzijspoor hebben gerangeerd.
Om dan nog van de rechtsstaat te zwijgen: uit politiek opportunisme wordt nu al een jaar lang stelselmatig bij het fundamenteel problematische van de PVV weggekeken. Minister na minister verklaart dat er niets aan de hand is, en de premier zelfs dat we met een heel normale partij hebben te doen. Geen bewindsman die zo om zijn as moest draaien om recht te praten wat hij in een vorig leven nog zelf voor krom had verklaard als Gerd Leers.
Het is dat opportunisme van een deel van de elite dat sterk aan de jaren dertig herinnert, toen ook allerlei opvattingen die men even eerder nog als volstrekt onfatsoenlijk beschouwd zou hebben, plots voor hele serieuze ideeën werden versleten. Ook al lag het KNMI tóen nog niet onder vuur. En daarbij blijken er altijd weer lui op te duiken die jarenlang heel hoog vanaf de ene toren blazen om dat nu niet minder hoog vanaf de tegenoverliggende toren te doen.
(…)
Misschien is die enorme bereidheid tot aanpassing aan de toevallige tijdgeest nog wel het meest verontrustende: een gebrek aan moreel kompas. Ruttes belofte indertijd aan de schaarse critici in zijn partij dat hij waakzaam zou blijven, is grotendeels gebakken lucht gebleken. Dat de Wilderscoalitie daardoor mentaal zover zou ontsporen konden we bij haar aantreden nog niet zeker weten, al liet zich dat op grond van enige kennis van het Nederlandse volkarakter natuurlijk wel reeds vermoeden.
Overigens springt daarbij wel een groot verschil in het oog tussen CDA en VVD. Bij het CDA wordt er tot op vandaag zichtbaar mee geworsteld - niet alleen de verkiezing van Ruth Peetoom tot partijvoorzitter getuigt daarvan, maar ook al het massale verzet op het partijcongres afgelopen herfst, toen nog een derde van de voor voldongen feiten en daarmee tussen de keuze uit snelle of langzame zelfmoord gestelde afgevaardigden toch voor het eerste durfde te kiezen. De meerderheid niet – en daarom zet zich, met een foute partijleider aan het hoofd die geen partijleider mag heten, de electorale aftakeling in de peilingen dus nog even voort.
Maar wordt er in de CDA in elk geval mee geworsteld, bij de VVD heerst de intellectuele en morele stilte van het graf. Dat is niets nieuws – die heeft daar, van de korte periode van tussenpaus Frits Bolkestein afgezien, eigenlijk altijd geheerst – maar vergt wel een historische verklaring. Het heeft niet alleen met de intellectuele lichtgewichtigheid van Rutte zelf te maken, die daarmee ook als persoon als een bleke schaduw afsteekt bij de laatste liberale premier, Cort van der Linden.
In verschillende media wordt de dader van de slachtpartij in Noorwegen, Anders Breivik, nog altijd ‘extreem’-rechts en christelijk-’fundamentalistisch’ genoemd. Dit gebeurt gelukkig steeds minder, naarmate het duidelijker wordt dat Breivik in principe een vrij doorsnee versie van de nieuw-rechtse ideologie van het afgelopen decennium aanhangt. Wat hij in het eerste deel van zijn manifest schrijft, is tegenwoordig tamelijk mainstream.
Gisteren heb ik een tijdje het 1500 pagina’s tellende boekwerk 2083 (pdf) zitten lezen. Eén van de dingen die gelijk opvalt is dat Breivik zich expliciet distantieert van wat normaliter bekend staat als extreem-rechts: het (neo-) nazisme en het fascisme. Hier wil hij helemaal niets mee te maken hebben. Breivik noemt zichzelf daarentegen voortdurend een ‘cultureel-conservatief’, soms een ‘conservatief-nationalist’, en doet moeite zich te onderscheiden van andere rechtse stromingen.
En het klopt: wie het manifest van Breivik leest, komt teksten tegen die niet verschillen van die al tien jaar gedebiteerd worden op GeenStijl, op de Dagelijkse Standaard, in Elsevier, in de Telegraaf, door de LPF, de PVV, en in toenemende mate ook binnen VVD en CDA. Breivik had lid van de Edmund Burke Stichting kunnen zijn, of de SGP-jongeren. Zo ziet hij er trouwens ook uit, met z’n blonde coup en Lacoste-truien. Breivik past naadloos binnen de opkomst van het ‘nieuwe conservatisme’ van de eenentwintigste eeuw.
Dit conservatisme is sterk ideologisch getint, en zoals iedere ideologie heeft het een eigen geschiedbeeld. Dat gaat als volgt: door heel Europa hebben linkse elites ter veiligstelling van gesubsidieerde baantjes massa-immigratie en islamisering in de hand gewerkt. De islam, bovendien, is uniform radicaal en gewelddadig. De linkse elites zijn dus eigenlijk landverraders.
Dit geschiedbeeld wordt in Nederland al een decennium lang consequent en stelselmatig verkondigd in rechtse media en blogs zoals GeenStijl, DDS, Elsevier en andere bovengenoemde. Ooit was het randdenken, een retorisch wapen van Pim Fortuyn tegen de Paarse regenten. Maar inmiddels is het een in steen gebijtelde ideologie worden, die fungeert als geloofsbrief voor wie serieus genomen wil worden ter rechterzijde. Lees maar eens een column van Martin Bosma, of sla eens een Telegraaf open. Echo’s ervan zijn zelfs terug te vinden in de speech van Maxime Verhagen. “Links” is verantwoordelijk voor alles wat fout is in dit land, en dat al sinds de jaren zestig; de multiculturele samenleving, massa-immigratie en islamisering zijn daar de belangrijkste consequenties van.
Dat het pure fictie is – er bestaat geen monolithische linkse elite die alle macht in handen heeft; CDA- en VVD-regeringen hebben evenzeer bijgedragen aan de massa-immigratie; met die demografische islamisering valt het reuze mee – doet er niet toe. Een ideologie is een gesloten systeem dat geen behoefte heeft aan nuanceringen.
Dus lezen we in 2083 zeer uitgebreid hoe de ‘linkse ideologie’ (in Breiviks woorden consequent ‘cultureel Marxisme’ genoemd) vanaf de jaren zestig de universiteiten, de wetenschap, de ambtenarij, de journalistiek en de politiek heeft overgenomen, vanaf de Frankfurter Schule tot de opkomst van gender studies, van de overname van publieke omroepen tot het invoeren van een vak als naaien op school. Er zijn volgens Breivik over heel Europa politieke partijen die niets liever willen dan de multiculturele samenleving invoeren. Dit zijn allemaal zaken die even goed door Bart-Jan Spruyt, Afshin Ellian, Joshua Livestro of Martin Bosma geschreven hadden kunnen zijn. Dit geschiedbeeld, ooit radicaal, is tegenwoordig gemeengoed op nieuw-rechts, en in toenemende mate ook op rechts.
Waar Breivik in verschilt met al deze mensen, uiteraard, is de gewelddadige consequenties die hij aan zijn ideologie verbindt. Waar het eerste deel van zijn boekwerk leest als een tamelijk complex en goed geïnformeerd verhaal (wel veel copy-paste), excelleert het tweede deel in wreedheid en gruwelijkheid. Hij beschrijft zonder veel omwegen hoe je het beste kunstmestbommen maakt, een Kevlar-harnas en wapens koopt; hoe politici, journalisten en wetenschappers vallen in Categorie A,- B,- en C-landverraders die je het beste en masse kunt vermoorden; welke muziek je daarbij het beste via je oordopjes kunt luisteren (vocal trance en epische Scandinavische muziek); hoeveel linkse verraders en moslims er per West-Europees land vermoord moeten worden, en dat je ook in staat moet zijn vrouwen, ‘zelfs aantrekkelijke’, te vermoorden. Dit alles in het kader van de heroprichting van de Tempeliers, als paramilitaire orde die West-Europa moet heroveren op de linkse multiculturele elites die het land ten koste van de eigen bevolking wil islamiseren.
“Anders kun je beter weer een nieuwe rechtse blog beginnen”, zo schrijft Breivik.
Het is duidelijk dat Wilders, noch de PVV, noch (nieuw-) rechtse opiniemakers of bloggers op enige wijze schuldig zijn aan de daden van deze figuur. Ze zijn ook niet verantwoordelijk. Maar door hun voortdurende, stelselmatige hameren op een gesloten ideologie, op een wereldbeeld dat aan elkaar hangt van ‘linkse elites’ en ‘multikul’, van ’EUSSR’ en ‘policor’ tot ‘dhimmitude’, zou je hen en hun eveneens door Breivik geciteerde internationale geestverwanten – van de Amerikaanse anti-islamblogster Pamela Geller tot de Lega Nord-parlementariër die Breiviks ideeën ”volkomen gezond” noemt - wel ‘indirect medeverantwoordelijk’ kunnen noemen. Want als iemand werkelijk gaat denken dat er een linkse elite bestaat die niets liever doet dan massa’s achterlijke moslims hierheen halen voor de eigen gesubsidieerde baantjes, ten koste van de eigen bevolking, dan is de stap naar gewapend verzet niet zo groot meer. Breivik beschrijft het zelf: pogingen het linkse en islamitisch gevaar democratisch tegemoet te treden hebben gefaald, en het is nu tijd om het met geweld te bestrijden, ter verdediging van het christelijke Europa.
Het maken en verspreiden van een ideologisch wereldbeeld als het nieuw-conservatisme is geen vrijblijvende bezigheid. Dat heeft een impact op de wereld, zeker wanneer daar in zulke duidelijk te identificeren zondebokken (de multiculturele elites en de moslims) worden aangewezen. Dat zouden rechtse opiniemakers, bloggers en politici zich moeten realiseren. Wanneer Wilders iets schrijft als dit:
Door heel Europa, niet alleen in Nederland, maar in heel Europa vechten de multiculturalistische elites een totale oorlog uit tegen hun bevolkingen. Met als inzet de voortzetting van de massa-immigratie en de islamisering, uiteindelijk resulterend in een islamitisch Europa – een Europa zonder vrijheid: Eurabië.
… en het daarbij heeft over de ‘Partij van de Allochtonen’ die ‘islamitisch stemvee’ naar Nederland haalt, en wanneer dat consequent herhaald wordt in online en papieren media, dan is het eigenlijk een wonder dat er door een gek nog geen aanslag is gepleegd op een partijcongres van de PvdA. Logisch toch, met zo’n apocalyptisch gevaar?
‘Guilt by association’? Nee, dit is niet de schuld van Wilders. Maar sommige opiniemakers, bloggers en politici zouden wel eens mogen kappen met het verspreiden van het kinderlijke wereldbeeld dat een almachtige linkse elite al een halve eeuw eigenhandig verantwoordelijk is voor het hierheen halen van volksstammen allemaal criminele én radicale moslims. Het is gewoon niet waar, and you know it. Hou ermee op.
Het debat over de multiculturele samenleving hoeft niet op slot. Je kunt discussiëren over de negatieve gevolgen van massa-immigratie, of over de inhoud van de islam. Maar stop ‘links’ neer te zetten als in essentie landverraders (of je die term nou letterlijk gebruikt of niet). Je delegitimeert daarmee niet alleen je tegenstander in het debat; je brengt ze ook in concreet, fysiek gevaar, zoals blijkt uit de slachting op een sociaal-democratisch partijevenement. De oproep van de Noorse koning – en het moet gezegd, ook van enkele bloggers op de Dagelijkse Standaard – tot meer beschaving, tot matiging is daarom een hele goeie. Voer gewoon een discussie, zonder de tegenstander af te schilderen op ideologische wijze.
- Edit 1: Het behoeft geen uitleg dat dit vanzelfsprekend ook geldt voor de linkerzijde in het debat. Het geldt voor iedereen.
- Edit 2: Sommige rechtse opiniemakers hebben er nog steeds niets van begrepen. Volgens Afshin Ellian is Anders Breivik alsnog een islamitische terrorist. En op GeenStijl laten ze hun ware aard zien: die van de grote pestkop op het schoolplein, die eenmaal betrapt alleen maar naar hunnie kan wijzen.
Michael Lind has an interesting political analysis up at Salon.com on the three fundamentalisms that nowadays mark the Republican right: Biblical fundamentalism, constitutional fundamentalism and market fundamentalism. I think this is a way of putting things that is largely correct. The Republican Party is now so far removed from any other political party in the Western world that it can only be described in these terms.
It does not explain, however, the seeming contradictions in this fundamentalist philosophy; for example, how can you adhere to a hardcore market fundamentalism along the lines of Friedrich Hayek and Ayn Rand, and at the same time claim to be a Bible-following Christian? After all, the teachings of Christ have nothing to do with considering selfishness a virtue. Rand, who along with God and the Founding Fathers is always named the greatest inspiration for every Republican presidential candidate, herself proclaimed to be anti-Christian in her ‘thinking’.
Lind also shows how the intellectual project of re-constituting a moderate conservatism as a political ideology in the 1960s led, by and large propelled by the rise of evangelical Protestantism and the presidency of Ronald Reagan, to the extremist fundamentalism that nowadays marks the Republican Party. All of the hallmarks of Biblical, constitutional and market fundamentalism can be found, for example, in the Tea Party and Sarah Palin.
What I’m worried about (as if the adherence to a triple fundamentalism by one of the world’s two most important political parties is not frightening enough) is the emergence of a similar kind of orthodoxy emerging in the Netherlands today. Whereas the Dutch polity used to be marked by agreement across the political spectrum on such issues as the multicultural society (in hindsight perhaps a bit too much consensus in that respect), political equality, tolerance for differences and care for weaker groups in society, the governing coalition nowadays seems to converge ideologically to adherence to a monocultural society, treating people with non-Dutch backgrounds as second-class citizens, and implementing a by European standards pretty hardcore market fundamentalism.
In other words: rightwing orthodoxy in Europe, at least in the Netherlands, is intensifying and growing more extreme just like it has in the US. The question is how those still believing in political equality, a rights-based citizenship, and a market tempered by government interference can defend themselves in an increasingly hostile climate, in which such very basic and once universally accepted notions are painted ‘elitist’.
In contradiction to the hostility to Darwinism shared by many of its constituents, the American right is evolving rapidly before our eyes. The project of creating an American version of Burkean conservatism has collapsed. What has replaced it is best described as triple fundamentalism — a synthesis of Biblical fundamentalism, constitutional fundamentalism and market fundamentalism.
Following World War II, the American right was a miscellany of marginal, embittered subcultures — anti-New Dealers, isolationists, paranoid anticommunists, anti-semites and white supremacists. Russell Kirk and others associated with William F. Buckley Jr.’s National Review sought to Americanize a version of high-toned British Burkean conservatism. While the eighteenth century British parliamentarian was embraced by conservatives for his opposition to the French Revolution, Edmund Burke, a champion of the rights of Britain’s Indian, Irish and American subjects, could also be claimed by liberals like Yale Law School’s Alexander Bickel, who preferred gradual, cautious reform to radical social experimentation. In its liberal as in its conservative forms, Burkeanism disdains reaction and radicalism alike, and favors change in lesser things when necessary to maintain the continuity of more fundamental institutions and values.
The religious equivalent of Burkean politics is orthodoxy, not fundamentalism. Orthodoxy means the continuity of a tradition, as interpreted by an authoritative body of experts, such as priests, rabbis or mullahs. The term “fundamentalism” originated in the early twentieth century as a description of reactionary evangelical Protestants in the U.S. who rejected liberal Protestantism and modern evolutionary science and insisted on the inerrancy of the Bible. The phrase is nowadays applied indiscriminately and often inaccurately to various religious movements, some of which, in the Catholic, Jewish and Muslim traditions are better described as ultra-orthodox.
(…)
The increasingly-Southernized American Right has transferred the fundamentalist Protestant mentality from the sphere of religion to the spheres of law and the economy. Protestant fundamentalism is now joined by constitutional fundamentalism and market fundamentalism.
In all three cases, the pattern is the same. There is the eternal Truth that never varies — the will of God, the principles of the Founding Fathers, the so-called laws of the free market. There are the scriptures which explain the eternal truths — the King James Bible, in the case of religious fundamentalism, the Constitution or the Federalist Papers, in the case of constitutional fundamentalism, and Friedrich von Hayek’s The Road to Serfdom in the case of market fundamentalism (The Fountainhead or Atlas Shrugged by Ayn Rand can be substituted for Hayek, on request).
“There’s only one book you ever need to read,” a Bible-believin’ Texan Baptist once assured me. He was two books short of a populist conservative bookshelf. But in the age of post-intellectual, fundamentalist conservatism, three books are sufficient to make anyone the equal of the most erudite intellectual. The books need not actually be read, and for the most part probably are not; it is enough, in argument, to thump the Bible, and to thump “The Road to Serfdom” and “Atlas Shrugged,” too.
(…)
Modern American market fundamentalism, too, is recognizably modeled on the fundamentalist Protestant version of church history, even though market fundamentalists need not be Christian conservatives. Ignoring the long history of tariffs, land grants, military procurement and mixed public-private corporations in the United States, the market fundamentalists pretend that the U.S. was governed by the laws of the market until Franklin D. Roosevelt’s New Deal replaced capitalism with socialism (or statism, or fascism, or whatever Amity Shlaes or Jonah Goldberg want to call it). Russell Kirk wrote that any true conservative would be a socialist before he would be a libertarian. But then he was a Burkean High Church conservative.
The rise of triple fundamentalism on the American right creates a crisis of political discourse in the United States. Back when conservatism was orthodox and traditional, rather than fundamentalist and counter-revolutionary, conservatives could engage in friendly debates with liberals, and minds on both sides could now and then be changed. But if your sect alone understands the True Religion and the True Constitution and the Laws of the Market, then there is no point in debate. All those who disagree with you are heretics, to be defeated, whether or not they are converted.
For their part, progressives have no idea of how to respond to the emergent right’s triple fundamentalism. Today it is the left, not the right, that is Burkean in America. Modern American liberalism is disillusioned, to the point of defeatism, by the frustration of the utopian hopes of 1960s liberalism in the Age of Reagan that followed and has not yet ended. Today it is liberals, not conservatives, who tend to be cautious and incremental and skeptical to a fault about the prospects for reform, while it is the right that wants to blow up the U.S. economy and start all over, on the basis of the doctrines of two Austrian professors and a Russian émigré novelist.
Er is al genoeg over gezegd en geschreven, en de neiging om je geheel van de politiek af te keren is momenteel groot. Desalniettemin is de tekst die Ramsey Nasr gisteren uitsprak tijdens de definitieve protesten tegen de kunst- en cultuurbezuinigingen ongeëvenaard in stijl en kracht. De enige miskleun is die vergelijking met The Lord of the Rings; stilistisch een beetje jammer en niet helemaal de juiste associaties oproepend (geen wonder dat dit bij het immer voorspelbaarder GeenStijl het enige is wat ze kunnen noemen). Maar inhoudelijk is deze tekst het beste protest tegen dit meest verschrikkelijke aller kabinetten sinds haar aantreden.
Ramsey Nasr betoonde zich trouwens al eerder een koning, afgelopen oktober bij Pauw en Witteman.
Nasr noemt de waanzinnige ongerechtigheid van het niet aanpakken van de hypotheekrente-aftrek, en de uiteindelijke drijfveer van VVD en CDA bij alles wat ze doen: PVV-stemmers paaien. En hij noemt het representatiedeficit van Mark Rutte: een premier die niet boven de partijen uitstijgt en het hele land representeert, maar iemand die er uitdrukkelijk en bewust alleen voor rechts Nederland is.
Daarnaast is het een prachtig geschreven duiding van de uitstraling van deze regering. Het noemt nog eens de logische argumenten tegen de specifieke bezuinigingen op kunst, maar trekt ook de parallel tussen hoe dit kabinet en de regeringspartijen ‘buitenlanders‘, kunstenaars én zwakke groepen in de samenleving neerzetten: als uitzuigers en profiteurs, als onwaardige Nederlanders.
Erg pregnant, uiteindelijk, is de opmerking over de slogan dat je Nederlanderschap afhangt van je toekomst, niet je afkomst. Ja, inderdaad. De vraag is of je je toekomst nog zou moeten plannen in dit land, dat steeds minder perspectieven biedt.
Enfin, lees de tekst, hier is-ie in z’n geheel, met de mijns inziens beste stukken dikgedrukt. Een historische aanklacht.
Beste meneer Rutte,
ik neem aan dat u mij kunt horen, of anders uw onderknuppel wel, Hobbitliefhebber Halbe.
Ik sta hier niet voor de kunst. U wilt de kunstsector op eigen benen laten staan, en dat is mooi. U gaat ervan uit dat het Amerikaanse stelsel over anderhalf jaar ook floreert in Nederland. Het zou zo maar kunnen. U kent ze waarschijnlijk wel, die mecenassen die staan te popelen om alle gaten op te vullen die uw Ork momenteel aan het slaan is.
Ik weet net als u: in heel Europa wordt bezuinigd. En er zijn landen die er slechter aan toe zijn dan wij. Ik sta hier dus ook niet om de bezuinigingen terug te draaien. Wat moet, dat moet. Maar weet u wat ik zo gek vind? Alleen bij ons, in Nederland, wordt een man die nooit een voet in het theater heeft gezet en zich openlijk profileert als cultuurhater, aangesteld als staatssecretaris voor die sector. Of zou u ook een minister van Buitenlandse Zaken benoemen die niet eerder in het buitenland is geweest?
Ik denk het niet. Alleen op cultuur zet je een Ork.
Het lijkt soms wel alsof u het niet meent.
Het gaat om de manier waarop
Nee, het gaat niet om de kunst. Het gaat om de manier waarop. Dat kan sierlijker, Mark. C’est le ton qui fait la musique. Dit is de toon van desinteresse en rancune – en ook van leedvermaak waarmee het gepaard gaat.
Ik weet: u speelt piano. Dat is mooi. En in het theater, de concertzaal en de musea kom ik uw partijgenoten vaak tegen. Dat is ook mooi. Laatst zaten meneer Bolkestein en ik zelfs naast elkaar op het eerste balkon, samen in het midden. Dat was helemaal mooi. Het laatste wat ik dus wil beweren is dat uw partij uit armzalige proleten bestaat. Maar waarom vraagt uw eigen fractievoorzitter zich in de Volkskrant dan af ‘waarom er eigenlijk belastinggeld naar cultuur gaat’? Iemand die dat balletje opgooit, ja iemand die echt vindt dat zijn eigen cultuur geen ondersteuning verdient, letterlijk of figuurlijk, zo iemand is natuurlijk een beetje een schoft – dat bent u toch met me eens. Niet omdat hij zulke dingen zegt, hoor ik u denken, maar omdat hij als politicus weet dat de burger dit graag wil horen. En dat moet je niet doen. Stef Blok maakt stemming, meneer Rutte. Ik dacht: ik zeg het maar even.
Maar hij ging nog door: ‘Ook dierentuinbezoek heeft opvoedkundige waarde. En rijwielzaken krijgen géén subsidie ondanks de gezondheidseffecten van fietsen.’
Nu weten wij allebei, u en ik, dat dierentuinen heus wel subsidie ontvangen, en eigenlijk de rijwielhandel ook, via het Nationale Fietsenplan. Soms heb ik de indruk dat Stef Blok maar wat zit te jokken. Maar dat kan helemaal niet,want de VVD is een beschaafde partij. En dan raak ik in de war.
Kunst verkoopt niet
Weet u wat ik soms denk, meneer Rutte? Het is heel gek hoor, maar soms heb ik de indruk dat kunst gewoon niet verkóópt. En dat kunst daarom – ik durf het bijna niet te zeggen – gebruikt wordt als zondebok. Dan hoor je ineens dat wij allemaal parasieten zijn en subsidieslurpers en dat we op onze kont zitten en onze portemonnee openhouden. Een beetje zoals er over allochtonen wordt gepraat. Gek hè? Soms heb ik hele rare gedachten. En ook – we zijn nu toch bezig: ik in mijn ivoren torentje en u in uw eigen torentje – ook denk ik wel eens, als ik het allemaal niet meer zie zitten, dat u zo over de kunst praat omdat het wel makkelijk scoren is: want anders gaan uw kiezers gewoon naar de PVV. En dan denk ik dat het eigenlijk allemaal is om stemmen te winnen. Dom hè?
Want op zich valt er bij ons maar weinig te halen. Terwijl ik wel eens heb gehoord dat er een potje bestaat van wel vijf miljard. Vijf miljard! Een hele slimme meneer heeft mij laatst namelijk verteld dat de hypotheekrenteaftrek óók een soort subsidie is, voor mensen die een huis willen kopen. En dat er hele erge rijke mensen in Nederland zijn, die meer verdienen dan 80.000 euro per jaar en die zo’n ondersteuning eigenlijk helemaal niet nodig hebben. Als je dat geld nou in een potje steekt, zo zei hij, dan heb je in één klap zo’n vijf-hon-derd miljard centjes bij mekaar! Veel hè, meneer Rutte. Dat potje zou ergens bij jullie in de VVD-kamer moeten staan, heel hoog op een antieke kast. En daar mag niemand aankomen. Dat potje staat daar gewoon.
Dus ik dacht: ik zegt het maar even. En het is maar een ideetje. Denk er eens rustig over na.
Geen onzin verkopen
Weet u wat het is, premier Rutte: eigenlijk zijn wij alletwee volwassen. En u moet geen onzin verkopen.
Als u meer eigen inkomsten van de kunstsector eist en in dezelfde zin aankondigt het btw-tarief voor die sector te verhogen van 6 naar 19%, dan bent u een leugenaar, zo simpel is het. Uitgerekend de culturele organisaties die aan al uw eisen voldoen en voor een hoog percentage eigen inkomsten hebben gezorgd, dreigen hun subsidies te verliezen: het Oerol Festival bijvoorbeeld, en Orkater. Beide zijn publiekstrekkers. Beide moeten weg. ‘Niemand is veilig’ grijnsde de Ork toen hij het had over de voorgenomen bezuinigingen. Hij had gelijk. Volstrekte willekeur.
U bent non-stop onoprecht. U bent trots op de harde keuzes van dit kabinet. Ik vraag u: welke harde keuzes? U vernietigt een sector – maar dat is geen keuze, dat is gemakzucht. U bespeelt liever het sentiment van de burger dan werkelijk, in het landsbelang, die harde keuzes te maken. Juist vandaag zou een premier zich boven de partijen moeten opstellen. U volgt de hardste lijn van uw eigen partij, en verwart hardvochtigheid met visie.
Anders valt niet te verklaren dat u kansarmen, kwetsbare jongeren in het speciaal onderwijs, OV-afhankelijken, psychiatrische patiënten, asielzoekers uit oorlogsgebieden, pgb’ers en ernstig zieken de rekening laat betalen. Waarom zij? Ze leveren u geen geld op. Dus kort u ze.
Het gaat om onze cultuur
Nee, het gaat niet om de kunst. Het gaat om onze cultuur. Om wat Nederland zou moeten zijn. Voor dit kabinet is cultuur niet langer de basis van een beschaving, het is een leuk extraatje, een speeltje. Ze zal nu op eigen krachten moeten overleven óf uitsterven, naar de wetten van de vrije markt. Ik noem het de wetten van het dier.
U heeft een blinde vlek, meneer de premier, voor alles wat zich niet laat vangen in de netten van die vrije markt. Voor wat niet in materie valt uit te drukken en door de mazen glipt. Ook uw bewindslieden weten zich geen raad met het immateriële. Vandaar dat een VVD-minister van Volksgezondheid zonder schaamte kan stellen dat psychiatrische aandoeningen en depressies ‘binnen de eigen kring uitgevogeld’ moeten worden. En Stef Blok zal zich op zijn beurt afvragen waarom hij daar eigenlijk belasting voor moet betalen. Als iemand nu gewoon gehandicapt wil zijn, hoeft een andere burger daar toch niet voor op te draaien?
Indien u dit bedoelt met zelfredzaamheid – zeg dat dan gewoon. Zeg: geachte burgers van Nederland, wij geloven in het recht van de sterkste. Wees eerlijk en lieg niet. Beweer niet dat onder uw hoede als premier de zwaksten altijd op steun van de overheid kunnen blijven rekenen, wanneer nu juist het doel is deze zwaksten te treffen. En nog een tip: noem het liever geen ‘kwaliteitsimpuls’. Maar vooral: zeg niet dat u ‘dat prachtige land weer gaat teruggeven aan de Nederlanders’.
Op wie doelt u dan, meneer de premier? Waar haalt u het lef of de domheid vandaan om een paar miljoen Nederlanders van buitenlandse afkomst weg te zetten en tot niet-Nederlander te verklaren? Ben ik eigenlijk wel een Nederlander? Het is een vraag die ik mij pas sinds kort moet stellen. Niet de afkomst, zei u, maar de toekomst telt. Wat een waardeloze slogan. U maakt stemming, verder niets.
Uitwissen van herinneringen Dit kabinet, dat Nederland terug wil geven aan de Nederlander, wist elke herinnering aan Nederland uit. En u, meneer Rutte, u bent geen Ork of onbenul: u ként de Nederlandse cultuur. U kent Harry Mulisch, onze bekendste romancier: geen druppel Neerlands bloed stroomde door zijn aderen. U kent Ramses Shaffy, onze grootste chansonnier: geen druppel Neerlands bloed. U kent Vondel, onze grootste dichter: geen druppel. En Baruch de Spinoza, onze grootste filosoof – inderdaad. Nederland werd groot op vreemde smetten. En daar hoeft niemand ooit bij stil te staan, zolang u het tegendeel maar niet beweert.
Misschien bedoelde u het niet zo. Maar het kwam wel lekker uit.
Breng de markt in contact met rancune en je hebt het recept voor uw beleid.
Kom niet met het antwoord dat de burger dit wil. U wil dit. De afgelopen jaren hebben onze politici de burger eerst laten vallen en toen opgehitst: u heeft aldoor gezegd wat u dacht dat de burger wilde horen. Inmiddels praat de burger u na. U maakte de burger wijs dat alle problemen in Nederland veroorzaakt worden door buitenlanders, dat kunstenaars parasieten zijn, dat beschaving beursgenoteerd moet worden, dat de zwakkeren schuldig zijn, de armen luiaards, asielzoekers criminelen, dat geestesziekte geen ziekte is. U maakt de burger wijs dat u regeert. Daarom staan wij hier.
Iedereen wordt voorgelogen
Geen van onze politieke leiders vertoont oprechtheid. Geen van hen vertoont de moed boven zichzelf uit te stijgen en keuzes te maken in het belang van een land. De kunstenaar én de buschauffeur, iedereen wordt voorgelogen. Of het nu jouw partij is die aan de macht is of de mijne, elke burger heeft toch één basisrecht: te worden geregeerd door leiders die het menen.
Dus ja, ik zou willen dat dit kabinet opkwam voor de beschaving die het voor ogen staat en voor de burgers die het niet cadeau krijgen. Te beginnen met de PVV. Het zou getuigen van oprechtheid en respect voor haar anderhalf miljoen kiezers. Sinds het aantreden van onze regering heeft de PVV echter bij de ingediende moties die haar verkiezingsprogramma ondersteunden, steevast tegengestemd. Of het nu gaat om veiligheid op straat of de ouderenzorg: de PVV stemt bij elke aangereikte oplossing tegen. Waar blijft die hulp aan de mensen die het niet cadeau krijgen? Consequent zijn ze op hun eigen manier weer wél: als het gaat om zaken waar de PVV altijd fel tegen was – het korten op de huurtoeslag, de marktwerking in de zorg, of de privatisering van het O.V. – dan stemt de partij tegenwoordig vóór.
Evenzo zou ik willen dat het CDA nog iets van christelijke beschaving in zich terugvond. Die kans is klein: deze partij preekt zelfs niet meer voor eigen parochie. Alles voor de macht.
En ik zou willen dat de VVD oprecht was en zich een partij van liberalen zou tonen in plaats de ultra-orthodoxie te omarmen zodra het haar uitkomt. Omwille van de macht is de VVD tegenwoordig tégen koopzondagen en tégen de aanwezigheid van vrouwen op de kieslijst van de SGP.
Elite of de burger
Het gaat vandaag niet om links of rechts. Het gaat niet om de elite of de burger. Wij staan hier als vertegenwoordigers van een land dat wordt belogen.
Dat is het wezen van politiek, zullen sommigen zeggen. Maar ik zoek een mens, een eerlijk mens, zelfs in de politiek.
Geachte premier Rutte, er bestaan in deze materiële wereld een paar zaken die ons scheiden van de apen. Kunst is daar één van. Verder zijn er nog de nutteloze noodzaak om kennis te vergaren, en om andere mensen te helpen. Kunst, kennis, altruïsme maken ons tot mens.
Wanneer een regering daarvoor geen geld meer wenst uit te trekken maar integendeel besluit vooral en juist op deze vlakken te bezuinigen, wetend dat de behaalde winst miniem zal zijn, dan zegt dat iets over ons beschavingspeil. Dit kabinet toont enkel zijn grijns en zijn tanden. Het trekt ons terug naar het dierenrijk.
En natuurlijk, wij kunnen al ons geld ook uitgeven aan eten, wonen, neuken en slapen. Want kunst irriteert, zoals een asielzoeker irriteert, zoals twijfel of nuance, of de klachten van iemand die lijdt aan depressies. Stuk voor stuk zaken die ons doen twijfelen aan utopieën – zoals daar zijn: de raszuivere natie, of de heilstaat van de vrije markt. Dát is de reden van uw rancune.
Het gaat vandaag niet over kunst. Dit kabinet haalt de mens uit ons weg.
Wij burgers, iedereen – wij kunnen bezuinigen, ingrijpend en pijnlijk. Maar wij zullen dat doen op eerlijke wijze, en met liefde voor onze cultuur en ons land
Ik ben blij dat Geert Wilders is vrijgesproken. Dit hele proces deed meer kwaad dan goed, en de vrijheid van meningsuiting is het grondrecht waarop uiteindelijk bijna alle andere grondrechten gebaseerd zijn. Wilders roept opruiende en haatdragende dingen, maar hij zou daarvoor niet veroordeeld moeten worden. Wel heeft de rechter zijn uitspraken terecht ’grof’ en ‘denigrerend’ genoemd.
Dat gezegd hebbende, zie de reactie van premier Mark Rutte op Twitter:
Waarom zegt premier Rutte niets over de kwalificatie van Wilders’ uitspraken door de rechter? Waarom daarentegen wel nog eens in deze reactie op een rechterlijke uitspraak benadrukken dat er toch zo goed samengewerkt wordt met Geert Wilders? Waar is dit voor nodig?
Maar het past wel in een trend waarin de minister-president steeds meer paait naar de gunsten van specifiek het PVV-volksdeel. Nederland terug naar de hardwerkende Nederlanders, enzovoort.
Het zou eens tijd worden. Beter vijftig jaar te laat dan nooit, zullen we maar zeggen.
Uit de Telegraaf :
Het rookgordijn rond lobbyisten wordt opgelost. Een openbaar register moet duidelijk maken welke bedrijven mannetjes naar Den Haag sturen om de politiek te beïnvloeden.
Het presidium van de Tweede Kamer gaat werk maken van een voorstel van de PvdA. Die partij heeft uitgezocht dat 61 bedrijven en personen permanent toegang hebben tot de Tweede Kamer. Daarnaast is er nog een veel grotere groep die incidenteel door de wandelgangen op het Binnenhof struint of in sociëteit Nieuwspoort politici aanschiet voor bijvoorbeeld de gok-, tabaks- of bio-industrie.
“Het moet volstrekt helder zijn wie waarvoor lobbyt”, stelt PvdA-Kamerlid Heijnen. “Zeker als het gaat om oud-Kamerleden zoals Mat Herben en Bert Bakker.”
Voormalig LPF-voorman Herben lobbyt voor de defensieindustrie, terwijl oud D66-Kamerlid Bakker actief is voor het gerenommeerde Haagse lobbykantoor Meines & Partners.
De PvdA wil dat kiezers via een openbaar register op de website van de Tweede Kamer kunnen zien welke bedrijven in Den Haag actief zijn.
Over de staat van de wet- en regelgeving aangaande lobbyen in Nederland, die vergelijkbaar is met die van een bananenrepubliek, hebben we op deze weblog al vaker geschreven. Check:
Het komt erop neer dat Nederland, in tegenstelling tot het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, in Brussel en ga zo maar door, geen regelgeving kent om lobbyen transparant te maken en te reguleren. In Nederland wordt het door de politieke elite als volstrekt normaal beschouwd dat je na je politieke carrière op hetzelfde beleidsterrein, met al je kennis en inside-informatie, in de politiek gaat lobbyen voor grote bedrijven. Want zo gaat dat, in Nederland.
De meest flagrante voorbeelden daarvan zijn zijn niet geheel toevallig te vinden bij het CDA. Camiel Eurlings werd directeur bij KLM na minister van Verkeer en Waterstaat (die de luchtvaartindustrie zeer goed gezind was) te zijn geweest, en oud-staatssecretaris van Defensie en JSF-fetishist Jack de Vries wordt lobbyist bij “pr-bureau” Hill en Knowlton, dé protagonisten van de JSF-lobby in Nederland. Over de EersteKamer moeten we helemaal maar niet beginnen.
De move van De Vries lijkt echter de druppel die de emmer doet overlopen, want voor het eerst ontstaat er iets van publiek protest. En terecht. De volgende stappen na een openbaar register voor lobbyisten (dat, vermoed ik, wel op verzet zal stuiten van VVD, CDA en D66, de partijen met het grootste aantal tussen politiek en lobbyclubs roulerende insiders), zijn het bijhouden van data en tijdsduur van contacten tussen politici en lobbyisten, het verder aan banden leggen van giften, het instellen van ethiekcommissies en het implementeren van een revolving door-beleid. Alleen zo kan van Nederland een volwassen, transparante democratie gemaakt worden.
Zelfs de speciale regels van Defensie leggen oud-politici die overstappen naar het bedrijfsleven amper een strobreed in de weg. En dat helpt het imago van de politiek niet echt.
Het klinkt als een geruststelling: Jack de Vries, de goedlachse oud-staatssecretaris van het CDA, mag voorlopig niet lobbyen bij zijn oude baas, het ministerie van Defensie. Want dat heeft als enige departement de regel dat oud-bewinslieden de eerste twe jaar na hun vertrek ‘niet aanvaardbaar zijn als gesprekspartner van of namens het bedrijfsleven’.
Het was de pleister op de wonde, toen bleek dat De Vries een nieuwe baan heeft bij pr-bureau Hill en Knowlton. Dat je met gevoel voor drama de redder van de Nederlandse deelname aan de JSF zou kunnen noemen. Naar verluidt waren het mede hún uitgekiende persberichten over bedreigde banen die de weifelende PvdA overhaalden om een tweede testtoestel aan te schaffen.
Geen wonder dat ze Jack de Vries wel op de loonlijst willen.
Niet alleen de blogosfeer ontplofte, ook de traditionele media reageerden sceptisch. Natuurlijk, oud-politici moeten weer aan het werk, graag zelfs, maar om kennis die ze opgedaan hebben in het algemeen belang persoonlijk te gelde maken, dat riekt naar belangenverstrengeling.
De Vries voegt zich namelijk moeiteloos in het rijtje ex-ministers dat overstapte naar het bedrijfsleven (zie kader). En vaak ook nog naar een branche waar ze als bestuurder direct mee te maken hadden.
Zoals gezegd is Defensie, omdat het zulke grote en gevoelige contracten afsluit, nog het strengst met de twee-jaren-eis. Maar die speciale regel – waar De Vries overigens door NRC Handelsblad op gewezen moest worden – zegt nog niets over de omgang met vertrouwelijke informatie, die De Vries aan Plein 4 ongetwijfeld onder ogen heeft gekregen.
(…)
Want al is de CDA-spindoctor strafbaar als hij uit de school klapt over staatsgeheimen, er is een groot grijs gebied waar hij zijn collega’s uitgebreid over kan tippen – desnoods bij de koffieautomaat.
Sowieso is Nederland geen transparant lobbyland. Anders dan bijvoorbeeld Brussel heeft de Tweede Kamer geen verplicht lobbyregister. Ook zijn er, anders dan in de VS of Groot-Brittannië, geen expliciete regels over de omgang met vertrouwelijke informatie door oud-ministers, die de grootste (bedrijfs-)geheimen door hun handen zagen gaan.
Een lobbygoeroe als Rinus van Schendelen vertrouwt erop dat de schijnwerpers van de media dubieuze deals wel weten te voorkomen, ook zonder extra gedragscodes.
Maar die hadden er toch kunnen zijn. Want er was een moment waarop de Tweede Kamer de regels strenger wilde maken. Dat zit zo.
In september vorig jaarwerd oud-minister van Financiën Wouter Bos partner bij adviesbureau KPMG. Bos is daar de baas van de tak die over de zorg gaat, maar de PvdA’er adviseert ook… de financiële sector.
Ook toen was er ophef. Tegenover de Volkskrant stelde Bos dat ze dat dilemma ‘zorgvuldig gecheckt’ hadden met het ministerie.
Onvoldoende, vond CDA-Kamerlid Ger Koopmans. ‘Dat is me te gemakkelijk: Wouter Bos houdt toezicht op Wouter Bos.’
(…)
Dus diende de christen-democraat in december een motie in om de gedragsregels voor oud-bewindslieden aan te passen, om misbruik van (vertrouwelijke) informatie en de schijn daarvan te voorkomen.
Het was een overtuigend verhaal – de motie werd breed gesteund.
En toen bleef het stil. Het zou tot eind april duren voordat minister Piet Hein Donner namens het kabinet met een antwoord kwam: nieuwe regels zijn niet nodig, want oud-bewindslieden mogen staats- of ambtsgeheimen toch al niet verklappen.
Voor het overige, vervolgde Donner, is het ‘gewenst’ dat een oud-minister niet de schijn wekt dat hij onzuiver handelt. Gewenst dus, maar nul verplichtingen.
Nu was het de beurt aan de Tweede Kamer om stil te blijven. Hé, wat was er gebeurd? Het is niet hard te maken, maar het zou best wel eens te maken kunnen hebben met twee andere opmerkelijke transfers in de tussentijd. Die van Jan Peter Balkenende naar Ernst & Young en vooral: Camiel Eurlings naar KLM. Partijgenoten van Koopmans en Donner…
En zo stierf de motie een stille dood. GroenLinks kondigde monter aan met een eigen initiatief naar Brits voorbeeld te komen, maar dat is nog onzeker. Ineke van Gent: ‘De overstap van De Vries heeft onze fractie wel weer aan het denken gezet. Het gaat erom dat je alle schijn van belangenverstrengeling vermijdt. Hoe je het wendt of keert, dit is niet goed voor het aanzien van de politiek.’
Tot die tijd moeten we De Vries maar op zijn blauwe ogen geloven, die twitterde dat hij zich uiteraard aan de regels zou houden. Om er vrolijk spinnend aan toe te voegen: ’En bovendien, hoezo zou ik Defensie moeten overtuigen van belang JSF, dat zijn ze namelijk al.’
Well, hey, what else is new? Het is al jaren bekend dat het concept ‘privacy’ nauwelijks een plaats inneemt in het Nederlandse publiek vertoog, en dat je hier bij de grote middenpartijen ook niet mee aan hoeft te komen. Met name niet bij het Christen Democratisch Appèl (CDA), uiteraard, dat er als zedenpartij op kickt burgers zoveel mogelijk te betuttelen, in de gaten te houden en te controleren, en het afgelopen decennium de spil van elke regering vormde.
Hoe anders is dit bij onze buren in Duitsland, waar burgers bij iedere aangekondigde schending van hun privacy en masse de straat opgaan. Daar kan het wél, want daar heeft men ervaring met de surveillancestaat die Oost-Duitsland was. In Nederland heerst echter een grenzeloos vertrouwen in de overheid, vertolkt in het credo ”Wie niets fout doet, heeft toch niets te verbergen?”.
En dus waren we lange tijd het enige land in Europa dat een nationale databank voor de biometrische gegevens van alle burgers in wilde voeren, en van medewerking daaraan de uitgifte van het paspoort – essentieel voor het functioneren als burger – liet afhangen. En dat werd hier normaal gevonden.
En hoewel je dat niet zo kan zeggen, zou je willen zeggen: niet zonder gevolg. Want de centrale databank voor vingerafdrukken is van de baan, en ook landelijke kentekenregistratie staat op de tocht. Bij het CDA hoef je vanzelfsprekend nog steeds niet aan te kloppen, maar de VVD heeft met Jeanine Hennis-Plasschaert een privacy-minded Kamerlid binnengehaald.
Het lijkt er zelfs op dat er in Nederland een kleine cultuuromslag plaats aan het vinden is. Waar je vroeger voor gek versleten werd als je aangaf je zorgen te maken over privacy, en misschien níet de overheid in alles wat zij in naam van ‘veiligheid’ doet op haar woord te vertrouwen, wordt discussiëren over privacy langzamerhand wat gewoner. Een tijdschrift als De Groenehoudt hier bijvoorbeeld een uitstekend dossier over bij.
We zijn er echter nog lang niet. Nederland staat van alle EU-landen onderaan de lijst als het om privacybescherming gaat. De bewaarplicht van telecomgegevens, en het door de overheid opvragen daarvan, gaat nergens verder dan hier. En met het CDA en de VVD in de regering moet je immer op je hoede zijn.
De Nederlandse regering hecht veel te weinig waarde aan privacy van haar burgers. ‘De politiek straalt uit dat burgers zich om hun privacy vooral geen zorgen hoeven te maken, zolang ze niets te verbergen hebben.’ Dat zegt Peter Hustinx, voorzitter van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS), vandaag in een interview met de Volkskrant.
Hustinx hekelt de manier waarop in de Nederlandse politiek wordt gepraat en gedacht over privacy. Als voorbeeld noemt hij de manier waarop de verantwoordelijke bewindslieden omgingen met privacykwesties rondom de invoering van de ov-chipkaart en de discussie over het elektronisch patiëntendossier (EPD).
(…)
‘Bewindslieden wezen in die gevallen alleen maar op de voordelen van deze nieuwe systemen. Een gemiste kans. Om vertrouwen van je burgers te winnen, moet je juist dat soort momenten aangrijpen om ook op de mogelijke nadelen te wijzen.’
De voorman van de EDPS noemt eurocommissarissen Viviane Redding en Neelie Kroes als voorbeelden van hoe het ook kan. ‘Zij stellen met regelmaat dat vertrouwen van burgers cruciaal is en wijzen vaak op het belang van goede privacywetgeving. Heb je dat minister Opstelten of staatssecretaris Teeven ooit horen zeggen? En Mark Rutte? Die zei het vroeger nog wel eens, maar nu nooit meer. Ik zou ze allemaal een felicitatiebrief sturen als ze dat geluid wat vaker zouden laten horen.’
(…)
Volgens Hustinx draagt het politieke klimaat in Nederland bij aan de groeiende desinteresse van Nederlanders voor privacyzaken. Uit onderzoek blijkt dat de interesse van Nederlanders in dit onderwerp de afgelopen jaren dramatisch is gedaald, stelt Hustinx. ‘Veel harder ook dan in elk ander Europees land.’
Hustinx noemt de handelwijze van de Nederlandse regering en gedoogpartner PVV ‘dom’. ‘Ze hebben blijkbaar geen notie van wat er speelt.’ Daarnaast stelt Hustinx: ‘Politici gaan met deze opstelling voorbij aan het feit dat ze op politiek dynamiet zitten.’
(…)
‘Als je het vertrouwen schaadt dat de burger je schenkt, keert het zich tegen je’, aldus Hustinx. ‘Vergeet niet dat veel van de mensen die het nu allemaal zogenaamd niets uitmaakt, straks de eersten zijn die boos gaan demonstreren als hun persoonsgegevens op straat liggen.’
Oproep re-posted van de weblog hard//hoofd. Dat het daar tijd voor wordt geldt trouwens niet alleen voor de door hard//hoofd bekritiseerde kunst- en cultuurvernietiging, die met smalende lach doorgevoerd wordt door staatssecretaris Zijlstra. Het geldt wat mij betreft evenzeer en nog meer voor de honderdduizenden mensen en dieren die het slachtoffer worden van de ideologisch gedreven vernielzucht van het kabinet-Rutte in de sociale sector (het persoonsgebonden budget en de sociale werkplaatsen), het hoger en speciaal onderwijs, het natuur- en milieubeleid, het openbaar vervoer, het drugsbeleid, en ga zo maar door.
Bijeengehouden door een minieme meerderheid van de meest extreme partijen in de Nederlandse politiek voeren VVD en CDA een ‘hervormingsprogramma’ door dat neerkomt op het afbreken van bijna alles waar dit land decennia lang voor heeft gestaan. Vanwege een volslagen uit de lucht gegrepen bedrag van achttien miljard, en de wens tot behoud van de extreem kostbare hypotheekrente-aftrek.
Het gevolg is dat alle zwakke groepen in de samenleving aangetast worden. Dit kabinet trekt een spoor van vernieling door Nederland dat vergelijkbaar is met wat de regering-Bush aanrichtte in de Verenigde Staten. Een volgende regering zal dan ook jarenlang bezig moeten zijn met puinruimen. Zie vooral de laatste alinea:
De brief van Halbe Zijlstra is binnen en is niet mild gebleken. Woede, onbegrip, teleurstelling en verdriet overheersen in de kunstwereld. Al een jaar praten we met z’n allen. Ik heb mensen gesproken die zeggen de handschoen op te willen pakken om van de verwoesting weer iets moois te maken; mensen die op Nederlandse pleinen stonden te schreeuwen; mensen die dat schreeuwen lomp en banaal vonden; mensen die het roerend met de kritiek op hun eigen sector eens waren; en mensen die gewoon simpelweg bang waren hun baan te verliezen, want vind maar eens een nieuwe baan in een sector waarin met tientallen procenten bezuinigd wordt. Maar pas sinds staatssecretaris Zijlstra afgelopen vrijdag zijn definitieve plannen heeft gepresenteerd, weet ik wat ik echt vind. Opeens snap ik dat we allemaal het recht, nee de plicht hebben om boos, kwaad, wat zeg ik, woedend te zijn.
Laten we het nu eens niet zeggen. Laten we nu eens voor even ophouden met zeggen dat er ‘natuurlijk in de kunsten ook bezuinigd moet worden’. Als je te lang meebuigt, breek je. De kunsten hebben geen aardbevingbestendig fundament waardoor zij meebuigen, maar niet breken. De kunsten zijn gebouwd op houten palen en koeienhuiden – voorzichtig in de moerasbodem van ons calvinistische land geslagen, in de hoop dat het nog even blijft staan. En sinds afgelopen vrijdag weten we dat het op instorten staat. Zeker, er zal met de tijd een nieuw huis worden gebouwd dat net zo mooi, of misschien wel mooier zal zijn. Maar de efficiëntie is ver te zoeken als je eerst alles met de grond gelijk maakt om daarna weer van voren af aan te beginnen.
Politiek is een spel van woorden. En de woorden van dit kabinet liegen er niet om. Als je het vertoog van het huidige kabinet op zijn merites beoordeelt slaat het je koud om het hart. Termen en uitspraken als ‘subsidie-infuus,’ ‘de bezem erdoor’ en ‘ook de cultuursector moet meekomen’ scheppen een beeld van een sector die bestaat uit luie, zelfingenomen mensen die hun hand ophouden en wachten tot er geld in valt. Ze getuigen van een fundamenteel dédain, een diepgeworteld gebrek aan respect en, zoals ook Ramsey Nasr in NRC Handelsblad schreef, volslagen desinteresse. De discussie rond de noodzaak of (dis)proportie van de bezuinigingen daargelaten, gaat het hier om het werk, het dagelijks brood van duizenden mensen, die een onzekere, angstige tijd tegemoet gaan. Deze mensen worden door het kabinet structureel voorgesteld als opportunistische, zelfgenoegzame subsidievreters.
Mijn woede rond de cultuurbezuinigingen richt zich primair op dit totale gebrek aan respect, inlevingsvermogen en begrip; niet alleen van Halbe Zijlstra, maar van het hele kabinet. Hij volstaat ook niet om dit op het bordje van de PVV te schuiven, de VVD en het CDA zijn net zo goed debet aan de tendentieuze oversimplificaties die hardwerkende, vaak sappelende mensen wegzetten als uitvreters. VVD en CDA vormen nog altijd de regering, en laten we vooral hen aanspreken die de besluiten daadwerkelijk maken; die dus ook de macht hebben ze niet door te voeren. De VVD en het CDA zijn de schuldigen, de PVV heeft het vuur slechts met succes aangewakkerd.
(…)
De tijd voor nuance en discussie is voorbij, lieve mensen. Het is tijd voor actie.Want het gaat om jullie en jullie vrienden,beste lezers van hard//hoofd. Het zijn jullie die weggezet worden bij het oud vuil; die behandeld worden als kinderen die zich jarenlang misdragen hebben; wiens harde werken niet wordt gezien en niet wordt begrepen; van wie jarenlang met minder dan het minimumloon op een houtje bijten wordt voorgesteld als leven in subsidieluilekkerland. En jullie – wij – hebben alle recht om boos te zijn.
Dus laten we ons verenigen met de mensen in de zorg, in het onderwijs, met de academische wereld en de mensen die persoonsgebonden budgetten ontvangen, met defensie, met asielzoekers en illegalen. Stuur brieven, verzin acties, sla de handen ineen. Demonstreer, staak, protesteer. Laten we zorgen dat er op Prinsjesdag 2011 de grootste demonstraties in decennia zijn. Nu is de tijd om boos, verontwaardigd, woedend te zijn. Om met luide stem te eisen om met respect te worden behandeld en te worden aangesproken als gelijken. Om niet te worden weggezet als paria’s, maar als de hardwerkende, gepassioneerde mensen die we zijn. Pas dan is het kabinet een gesprekspartner. Tot die tijd is het de vijand. Ze hebben het er zelf naar gemaakt.
Zoals gezegd: de bezuinigingen op de cultuursector zijn wat mij betreft nog de minste van alle kwaden, hoewel ze volstrekt disproportioneel zijn en voortkomen uit een kwaadaardig revanchisme. Wat vooral schrijnend en, nou ja, intens deprimerend is is het rücksichtloze hakken in de verzorging en begeleiding van zwakke groepen in de samenleving. Jongeren met een beperking die niet zelfstandig kunnen werken, mensen die over zichzelf zouden kunnen beschikken maar nu naar een instelling moeten, kinderen die speciale begeleiding nodig hebben in de klas. De VVD en het CDA interesseren zich in de kern niet voor deze mensen. Wat hen interesseert, is voor de een ideologie en voor de ander kale machtsuitoefening. Anders hadden ze dit kabinet, dat gesteund moet worden door godbetert de SGP en de PVV, nooit gevormd. En ze zullen er zo lang mogelijk aan vasthouden.
Remember die ene Netwerk-uitzending waarin het verkiezingsprogramma van de VVD tegen het licht werd gehouden? Die ene met die huilende bijstandsmoeder? Dan zult u zich ongetwijfeld ook herinneren hoe Mark Rutte daar een emotioneel nummertje over maakte. Hij werd boos, want hoe durfde men te verkondigen dat het verkiezingsprogramma van de VVD over de ruggen van zwakkere groepen zou gaan? Dat was allemaal gekleurde berichtgeving van de publieke omroep.
Enfin, fast forward een jaar later. Sommige voorspellingen uit de uitzending zijn exact uitgekomen. De zaken waar Rutte een jaar geleden moreel zo hoog van de toren over blies, worden nu uitgevoerd door zijn kabinet. Case in point: het persoonsgebonden budget (pgb).
Er klopt werkelijk helemaal niets van. Het is zeer tendentieus. Om te beginnen het gezin dat die vreselijke situatie heeft met die dochter van zeven jaar. Het is natuurlijk ondenkbaar dat dit gezin het pgb, het persoonsgebonden budget, zou kwijtraken. Daar hebben we in Nederland voor gevochten. Dat is beschaving, dat staat nergens in onze plannen. Uw economen hadden dat met ons moeten bespreken, dat is niet gebeurd. We hebben de grootst mogelijke moeite gedaan de berekeningen los te trekken, dat is op dreigement dat ik niet zou komen gelukt, uiteindelijk hebben we die sommen gekregen. Ik kan u zeggen: dit gezin, met die dochter van zeven jaar, we hebben het helemaal nagerekend, gaat er bij de VVD op voor uit.
En hier is wat er nu gebeurt -- een persoonlijk drama voor honderdduizenden mensen. Door afschaffing van het pgb verliezen zij hun zelfstandigheid. Zij raken of afhankelijk van de gemeente -- die noch de kennis of capaciteit, noch het geld hebben om dit te regelen -- of moeten naar een instelling voor zorg.
Bijna 300 duizend hulpbehoevenden raken hun zorgvergoeding kwijt. Zij kunnen nog bij de gemeente aankloppen voor hulp. Mantelzorgers, zoals familie en buren, moeten een grotere rol gaan spelen. De wijkverpleegkundige moet de zorg gaan coördineren.
Dit schrijft staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (CDA) van Volksgezondheid in haar visie op de AWBZ, de wet die onverzekerbare zorg dekt. Het kabinet bespreekt de notitie vandaag.
(…)
Veldhuijzen stelt een forse sanering van de AWBZ voor. Zij bezuinigt bijna 2 miljard euro op deze zorg. De volksverzekering dekt voortaan alleen nog het verblijf in een gehandicapteninstelling, verzorgings- of verpleeghuis.
Alle zorg buiten deze instellingen moeten gemeenten gaan regelen. Die kunnen ‘professionele ondersteuning, vrijwilligers en leerlingen via maatschappelijke stages’ inzetten om zorg te verlenen.
‘Het gaat’, schrijft Veldhuijzen, ‘om mensen met een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking, ouderen met somatische of psychogeriatrische problematiek, volwassenen met psychiatrische problematiek en om jeugdigen met psychiatrische problematiek in combinatie met opvoed- en opgroeiproblemen.’
(…)
De gemeenten krijgen een budget dat ‘in overeenstemming is met de taakuitbreiding’. Hoeveel geld de gemeenten krijgen, meldt de staatssecretaris niet. Ze mogen zelf bepalen hoe zij zorg verlenen. ‘Wel moeten gemeenten over de uitvoering van hun taken en de keuzen die zij daarbij maken verantwoording afleggen aan hun burgers’, schrijft Veldhuijzen.
De mogelijkheid om met een ‘persoonsgebonden budget’, pgb, zelf zorg in te kopen, wordt vrijwel geheel afgeschaft. Alleen degenen die in kleinschalige gehandicapteninstellingen als de Thomashuizen wonen of in tehuizen voor hulpbehoevende ouderen als De Herbergier, krijgen nog een pgb.
(…)
Nu zijn 190 duizend budgetten toegekend aan 130 duizend mensen. Van hen verliezen 117 duizend uiterlijk in 2014 hun budget. Een groot deel is dan aangewezen op zorg van de gemeenten. Voor circa 30 duizend jongeren met psychiatrische problemen die nu een pgb hebben, is volgens Veldhuijzen ‘onvoldoende AWBZ-zorg beschikbaar’. Voor hen zoekt zij een oplossing. De versobering van het pgb moet in 2015 900 miljoen euro opleveren.
Mensen die in een gehandicapteninstelling, verpleeg- of verzorgingshuis wonen, moeten na 2013 huur gaan betalen. Wie weinig inkomen heeft, kan huurtoeslag krijgen.
In 2013 stelt staatssecretaris Veldhuijzen 852 miljoen extra beschikbaar voor de zorginstellingen. ‘Met dit bedrag krijgen instellingen meer financiële armslag en kunnen er twaalfduizend extra medewerkers worden aangenomen en opgeleid’, schrijft Veldhuijzen. Het aantal van twaalfduizend extra verzorgers was een harde eis van de PVV voor gedoogsteun aan het kabinet. Hiervoor zou een miljard euro worden vrijgemaakt.
En waarom? Achttien miljard. Achttien miljard, achttien miljard. Oh ja, en achttien miljard.
Free Pussy Riot
Peaches, the twenty-first century torchbearer of feminist punk, just released a video and track in support of Pussy Riot, the Russian female anarc...
EHRM handhaaft SGP-uitspraak Hoge Raad
Dat ging nog best snel: het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft zich uitgesproken over de vrouwen uitsluitende praktijk van de S...
