Koningin op foto met bejaardenhuis (plus begeleiders)
Bruin-I, horrorcoalitie, Dino-I, rollatorkabinet, kabinet-Wilders, wat voor naam je er ook maar aan wilt geven… Here they are. Yay.

Bruin-I, horrorcoalitie, Dino-I, rollatorkabinet, kabinet-Wilders, wat voor naam je er ook maar aan wilt geven… Here they are. Yay.

Gisteren berichtten wij over de plannen voor de eerste officiële massademonstratie tegen de voornemens van het aanstaande kabinet-Rutte. Vandaag is het dan zover: de massieve bezuinigingen op ”linkse hobby’s” zoals kunst en cultuur worden aan de kaak gesteld.
Meer over de onzinnigheid van grootschalige bezuinigingen op kunst en cultuur, die een minieme begrotingspost zijn, en de gevolgen ervan, hierrr.
Blijkens onderstaande foto, genomen door een LSD-associate ter plaatse, is het al aardig druk op het Malieveld.
De nieuwe oppositiepartijen hebben vrijdag de aanval geopend op de aangekondigde cultuurbezuinigingen van het nieuwe kabinet-Rutte. Namens de SP, D66 en haar eigen partij zei PvdA-parlementariër Jetta Klijnsma vrijdag, tijdens een protest op het Malieveld, alles in het werk te stellen om de plannen van Rutte om flink te korten op cultuur te stoppen.
‘Ik kan mij niet voorstellen dat er niemand bij het CDA, de VVD of zelfs de PVV te vinden is die de waarde van cultuur inziet’, stelde Klijnsma. Hiermee verwees zij naar de minimale meerderheid die de drie coalitiepartijen in de Tweede Kamer hebben. ‘De PvdA en de andere oppositiepartijen gaan echt alles in het werk stellen om deze draconische bezuinigingen tegen te houden.’
Klijnsma waarschuwde dat een land dat niet in zijn eigen cultuuropleidingen investeert ‘een akelig, schraal, guur land wordt’. Boris van der Ham van D66 sloot zich direct aan bij Klijnsma en nam hard stelling tegen de plannen van Rutte. ‘De VVD wil dat we harder werken in Nederland’, stelde hij. ‘Als er nou één beroepsgroep is die zich voor een appel en een ei uit de naad werkt, dan is dat wel de kunstwereld. Als we in Nederland met z’n allen een voorbeeld nemen aan de kunstenaars en hun productiviteit, dan komt de Nederlandse economie er heel snel weer bovenop.’
Ik lees The Economist al een tijdje niet meer, omdat ik het een biased conservatief-liberaal blaadje met pretenties vind. Ik bedoel, alsof de hoogste wijsheid te halen valt uit Adam Smith, like duh. Desalniettemin is het aardig wanneer dit tijdschrift het aanstaande rechtse kabinet-Bruin I aanvalt. Dat zien we natuurlijk graag, zeker wanneer ze dit doen op de economische merites van de kabinetsplannen – iets waar VVD’ers en in mindere mate CDA’ers altijd graag prat op gaan. Daar maakt The Economist namelijk gehakt van.
De stelling is niet te gewaagd dat wanneer je een serieus economisch beleid had willen hebben, je beter voor Paars-plus had kunnen gaan. Maar ja.
MEET the Netherlands. A small, affluent, densely populated northern European country, economically timid, with the potential for ethnic strife simmering just under its quiet surface. That is the picture painted by the agreement underlying the new Dutch centre-right minority government, consisting of the liberal VVD and the Christian Democrats. With the backbench support of the far-right Freedom Party and its leader, Geert Wilders (see Charlemagne), the new government will have a majority of just one in the 150-seat parliament.
Mr Wilders has extracted a range of policy goodies in return for his support. The new government will ban the face-covering Islamic veil, and forbid police and workers in judicial institutions from wearing the headscarf. Immigration via marriage will be curbed. State subsidies for newcomers’ language courses will be turned into loans, and a failure to pass the subsequent tests could become grounds for a refusal to grant residence permits.
The agreement is long on heavy-handed police tactics as a response to crime-ridden ethnically mixed neighbourhoods, but has nothing to say about poor infrastructure, school drop-out rates, skills shortages and low social mobility among both immigrants and natives in such areas.
More surprisingly, the government has shunned any serious attempts at structural economic reform. Mark Rutte, leader of the VVD and prime minister-in-waiting, campaigned on a pledge to revitalise the Dutch economy. But no substantial effort will be made to reform either the labour market or the inflated government-subsidised housing market. The generous pension system will remain, and the pension age will creep up by just a year, from 65 to 66, and then not until 2020. “This must be the most conservative and anti-reform economic programme we have had in the past 40 years,” says Sweder van Wijnbergen, professor of economics at the University of Amsterdam.
And despite the professed radical liberalism of both the VVD and Mr Wilders, there is a whiff of social conservatism to their vision for the country. Nobody questions issues such as euthanasia, abortion or gay marriage, considered to be private matters, but this liberal spirit will not extend to the public space—the famous coffee shops of Amsterdam will become members-only clubs closed to foreigners. The ranks of the police will grow by 3,000, a policy which will please Mr Wilders.
Under the new dispensation the Netherlands, traditionally a fairly outward-looking place, will adopt a more critical attitude towards the European Union. The government is likely to oppose Turkey’s EU membership bid, and will look sceptically on any further expansion of the club. Spending on foreign aid will be cut.
Some observers expect that the new coalition, the first minority government in modern Dutch history, will fall apart at the first hint of trouble. But the parties may hold each other in a firmer grip than some expect. They are well attuned to the concerns of Dutch voters, many of whom, outside the big cities that are frequented by tourists, are a socially conservative bunch, anxious about the economic and social changes globalisation can bring. Instead of helping them to face up to today’s challenges, the government has chosen to play upon their fears.

The BBC pays attention to the horrific, and unnecessary (and spite-induced) arts and music cuts in the Netherlands under the prospective rightwing government:
A rightwing coalition is elected, and arts cuts come (while, inevitably, defence is protected). A nation sees its most precious cultural institutions dismantled. Artists and musicians take to the streets in protest. No, I’m not looking into my crystal ball: this is what is happening right now in the Netherlands, for years a beacon of cultural excellence, especially in its support for new music. The arts budget there is facing a 24% cut, but as museums and libraries are to be protected from the worst of it, the performing arts, and particularly music, are facing devastation. The Netherlands Broadcasting Music Centre, which runs three orchestras, a choir and, as it happens, a world-class library, is to be disbanded – a move akin to abolishing the BBC’s musical ensembles. According to the leading Dutch composer Michel van der Aa, the consequences will be “disastrous”; and the “ripple effects”, he says, are potentially terrifying: the Concertgebouw, Amsterdam’s great concert hall, has already warned that its future is in doubt without income from the series that are staged there by, for example, the Netherlands Radio Philharmonic Orchestra. Thousands of musicians are expected to perform in protest this Friday in the Hague.
This Friday, however, a protest march is staged in The Hague! More info here and here. A petition, which has already more than 51.000 signatures, can be signed here.
Let’s hope it’s the first in many protests and demonstrations against this government.
As an outsider from Canada observing Dutch politics I am pleasantly baffled by the relative orderliness and decorum that appear to characterize Dutch politics. Adriejan has already noted here the relative invisibility of Job Cohen during recent rounds of negotiations even as things seem to be hurtling towards the finish line. Perhaps the enthusiastic suggestion that Cohen initiate his own coalition agreement might have pushed things too far; you don’t want to upset Her Majesty after all.
From a North American (or even in Australia, my current home away from home) Cohen’s patience and near silence while the right-wing negotiations proceed is jarring. Instead one would expect Cohen to take every opportunity to rail against Wilders’ potential involvement in governing as well as against the other potential coalition partners for allowing Wilders to even get near such an opportunity. Cohen could easily have added pressure to the already splintering CDA. And his incentive seems to be clear enough: if the current right-wing talks had failed to deliver a coalition agreement, the next iteration of negotiations would likely have included Cohen’s PvdA front and centre.
Take, by way of contrast, the supposed ‘statesmanship’ or current Canadian Prime Minister Stephen Harper in discussing coalition formation in the context of the recent UK coalition as the first visitor to see new Prime Minister David Cameron:
Harper also had some comments on minority governments and coalitions, given that Cameron is the head of a Conservative-Liberal Democrat coalition.
“Losers don’t get to form coalitions,” Harper said, in a shot apparently aimed at Canadian opposition parties…
“And of course this coalition in Britain, I would note, doesn’t contain a party dedicated to the break up of the country. And these were, as you know, the two problems in Canada, the proposition by my opposition was to form a coalition with the purpose of excluding the party that won the election and for the purpose of including a party dedicated to the break up of the country,” Harper said.
The British situation has some “instructive lessons for Canada,” he added.
Harper made the most of the opportunity to misrepresent not just the Westminster system and responsible government, but also a nearly formed coalition set on ending his grasp on power shortly after the last Canadian election. Without getting into all the gory details (see link below for more info), the key point is this: Harper in facing down a potential coalition consisting of the centrist Liberals and social democrat New Democratic Party that relied on the separatist Bloc Quebecois in much the same manner that Rutte and Verhagen will rely on the Islamaphobe Wilders, launched into all sorts of invective to (effectively) turn public opinion against the coalition effort.
A fiery Harper, in turn, accused Dion of “playing the biggest political game in Canadian history,” saying the [then] Liberal leader would recklessly attempt to govern the country amid a global economic crisis under threat of veto by “socialists and separatists.”
The over the top rhetoric hit its peak when Harper’s Conservative Party sent out Member of Parliament Daryl Kramp to the mic to address the proposed coalition’s effort to unseat the government and gain an opportunity from the Governor General to govern in its place:
“This is over the top now. This is a coup d’état. It makes us look like a banana republic. The only difference here is there’s no blood, thank goodness.”
To those paying attention, like prominent Canadian pundit Paul Wells, Harper has already made clear that nearly two years later he intends to continue to campaign on much the same lines:
On Sept. 14 in a wedding hall in Edwards, Ont., Harper said, “Friends, next time the choice will be either a Parliament where we Conservatives have the majority of seats, or one where the Liberals, NDP and Bloc Québécois have the majority of seats.”
Pay no attention to the opposition’s current silence on the matter, he said. “Regardless of what they tell you during an election, they will form a coalition the day after that election is over. Last time they waited—and they found out that that meant they couldn’t get away with it without having another election.” He said the opposition could never campaign on an explicit promise to form a coalition. “They would have been slaughtered.”
I’ve noticed this line of argument repeatedly from Harper over nearly two years, and written about it often on my blog.
Indeed Harper sent out his Finance Minister just last week to reinforce the message:
His speech last Tuesday at the Canadian Club of Ottawa was expected to be about the Canadian economy. Instead, it turned into a highly partisan rant about an “Ignatieff-NDP-Bloc Québécois Coalition” that will take over and bankrupt the country unless the Conservatives are elected to a majority.
(…)
Flaherty used the word ‘economy’ eight times in the speech. He referred to the coalition 14 times.
(…)
The speech, less than 24 hours after Parliament reopened for the fall sitting, ended any premise of civility and co-operation between the government and opposition and automatically had the election-speculation meters running.
While I would have been much more happy had the negotiations for the forthcoming right-wing Dutch government fall apart, and I have no particular sympathy for CDA, I do have a great appreciation for Cohen’s willingness and ability to reinforce the perception of Netherlands’s more consensual politics by not taking up the opportunity to vilify his opponents for the sake of grabbing power. And to be clear, this is not a call for the end of politics (what would I do with that half of my waking hours?!?!). But, there is much to be said for a more mature brand of politics than that currently practiced by governments and opposition alike in Canada, the United States or Australia.
Now hopefully the Netherlands’ seemingly inevitable new right-wing government will self-implode before they cause too much damage…
Of course challenges to my argument are most welccome!
Maar dit is dan weer minder florissant. Honderden miljoenen extra naar wegen. Why, why, why?
Dit wordt echt een GeenStijl- en Telegraafkabinet.
Ondanks dat moet worden bezuinigd, gaat het aanstaande kabinet Rutte jaarlijks honderden miljoenen euro’s extra besteden aan de aanleg van wegen.
Dat staat in het conceptregeerakkoord dat de Kamerleden van VVD, CDA en PVV woensdag te zien krijgen, schrijft De Telegraaf.
(…)
Het huidige budget voor het onderhoud en de aanleg van wegen is drie miljard euro per jaar. Volgens de krant moet dat budget de komende jaren uitkomen op een jaarbedrag dat vijfhonderd miljoen euro hoger ligt. Met deze investeringen wil het nieuwe kabinet de files aanpakken. Of ook in het openbaar vervoer wordt geïnvesteerd, is niet bekend.
Ik zal het aanstaande kabinet natuurlijk met het grootst mogelijke wantrouwen bejegenen, en hoop dat het zo snel mogelijk uit elkaar valt (of er niet eens komt).
Maar hierover moet ik toch zeggen: dikke kudos richting het rechtse kabinet, en een fuck you naar Ab Klink. Het rookverbod in kleine cafés afgeschaft. Hurray!
De eerste maatregel uit het regeer- en gedoogakkoord dat het CDA, de VVD en de PVV hebben gesloten, is al uitgelekt. Het nog te vormen kabinet-Rutte I gaat het rookverbod voor kleine cafés afschaffen.
Het rookverbod, ingevoerd door CDA-minister Klink, bestaat sinds ruim twee jaar en leidde tot veel ophef. Veel cafés hielden zich niet aan het verbod en zetten toch asbakken in hun zaak neer.
Enkele cafés spanden, met succes, rechtszaken aan om onder het verbod uit te komen. In februari echter stelde de Hoge Raad dat de gerechtshoven in Leeuwarden en Den Bosch de wet niet goed hebben geïnterpreteerd en dat er wel degelijk ruimte is voor een rookverbod voor kleine cafés. Sindsdien was het roken daar weer taboe.
Terwijl rechts zich door niets laat tegenhouden, desnoods eigenhandig het staatsrecht herschrijft, en teneinde maar dat rechtse kabinet te krijgen alles en iedereen die in hun weg staat terzijde schuift, kan op links enige vorm van samenwerking nog niet eens een dag volgehouden worden. Hoe treurig, en wat staat het verschrikkelijk slecht.
De grote culprit in deze schijnt D66 te zijn. En hoewel ik normaal gesproken net zo afkerig zou zijn van samenwerking, en dus compromitteren met, de SP, zijn dit geen normale omstandigheden meer.
Blijkbaar is het op links nog niet helemaal doorgedrongen dat de tijden van een meerstromenland, van een regenboogparlement, voorbij zijn. Je bent nu links, of rechts. Er bestaat geen midden meer. Wat Maxime Verhagen, hoe goedkoop ook, ook moge beweren, het CDA heeft zich definitief bekend tot rechts. We krijgen een premier die naar eigen zeggen niet alle Nederlanders, maar alleen rechts Nederland wenst te vertegenwoordigen.
Ok, prima. Zij zijn begonnen. Maar de enige manier om een alternatief te bieden, is samenwerken. Dat zou nu het belangrijkste doel moeten zijn, en niet gesteggel over onderlinge verschillen. The gloves are off, wat mij betreft. Dus sluit onderlinge voorlopige akkoorden, maak compromissen, I don’t know, maar doe wat om een eensgezind front te vormen.
Het is mogelijk dat D66 deze move maakt om zich, nu het CDA zich uit het centrum verwijderd heeft, in het midden te positioneren. Daarmee wordt (zeer onzeker) kortstondig electoraal gewin bovengeschikt gemaakt aan wat het primaire doel zou moeten zijn, namelijk rechts bestrijden. Jammer, want volgens mij is het goed mogelijk om progressief en liberaal te zijn terwijl je op punten samenwerkt met de SP. Het állerbelangrijkste verschil ligt namelijk niet met hen, maar met een kabinet-Wilders dat de rechtsstaat bedreigt, en Nederland kapot bezuinigt.
Helaas, helaas.
- Edit: I stand corrected. Toch een tegenbegroting. Heel goed, ga zo door!
Onder het uitgelekte nieuws over de formatie bevonden zich ook de plannen voor het omdopen van het aloude Ministerie van Justitie in een “Ministerie van Veiligheid”. Daar hebben we een tijdje geleden aandacht aan besteed. Thans bericht Vrij Nederland dat Maxime Verhagen bezig is voor zichzelf een ‘superministerie’ op te tuigen: namelijk een soort combinatie van Economische Zaken (EZ), Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), alsmede grote delen van Verkeer en Waterstaat (VenW). Dit alles onder de archaïsch klinkende noemer “Ministerie van Bedrijvigheid en Kennis“.
Waar men zich bij het Ministerie van Veiligheid nog een Orwelliaanse pyramide kan voorstellen, doemen bij “Ministerie van Bedrijvigheid en Kennis” beelden op van een huge ass hybride, technologisch-ecologisch bouwwerk waaromheen zwermen bij-achtige work drones een niet aflatende, ondoorgrondelijke activiteit ontplooien (zie boven).
Maar dat terzijde. Belangrijker is dat vanuit dit nieuwe hyper-ministerie straks het Nederlandse industrie- en innovatiebeleid gevoerd moet worden. Alle zes ‘sleutelgebieden’ die het, overigens meer dood dan levende, Innovatieplatform heeft benoemd – High Tech Systemen en Materialen, Flowers & Food, Water, Chemie en de Creatieve Industrie – vallen hier namelijk onder. Verhagen zal, behalve dat hij uiteraard vice-premier wordt, als zodanig aanschuiven bij de ‘zeshoek’ van cruciale ministers in de Trêveszaal.
Leuk, voor Verhagen. Ik begrijp inmiddels wel waarom hij zo graag wil dat dit kabinet er komt.
Maxime Verhagen is een superministerie van ‘Bedrijvigheid en Kennis’ aan het optuigen. Voor zichzelf.
‘Maxime Verhagen heeft een feilloos gevoel voor de belangen van Nederland, het CDA en zichzelf,’ sprak VVD-Europarlementariër Hans van Baalen vorig jaar in Intermediair. ‘Alleen de volgorde wisselt nog wel eens.’
Zou de liberaal aan die treffende typering gedacht hebben toen hij van de zomer voor het eerst genoemd werd als minister van Buitenlandse Zaken in het gedoogkabinet van VVD en CDA waarover dezelfde Maxime Verhagen nu aan het onderhandelen is? Als zodanig zou Van Baalen niet alleen Verhagens opvolger worden, maar ook diens collega. Want dat de CDA-onderhandelaar het vice-premierschap voor zichzelf zal opeisen, daaraan twijfelt niemand in Den Haag.
De vraag is alleen: op welk ministerie heeft de huidige sterke man van het CDA zijn zinnen gezet? Buitenlandse Zaken zit er niet meer in, de vele reizen naar verre streken zijn moeilijk te combineren met zijn slechte rug en zijn vele verplichtingen als vice-premier.
Wat zijn de alternatieven? Economische Zaken lijkt voor de handige Limburgse politicus misschien nog het meest geschikt. Maar juist dat ministerie is al sinds de jaren tachtig stelselmatig uitgekleed, vooral vanwege de afkalvende staatssteun aan het bedrijfsleven. Het laatste beetje geld gaat jaarlijks op aan de ontwikkeling van de JSF. Tijdens de financiële crisis werd dat pijnlijk zichtbaar: CDA-minister van EZ Maria van der Hoeven moest de afgelopen jaren tandenknarsend toezien hoe het machtige Financiën van Wouter Bos de lakens uitdeelde. Dat wil Verhagen zich niet laten gebeuren. En tijdens deze formatie dient de ideale gelegenheid zich aan. Doordat VVD en CDA allebei vinden dat het aantal ministeries best kan worden teruggebracht, heeft Verhagen de ruimte om Economische Zaken tijdens de formatie op te tuigen tot een superministerie van ‘Bedrijvigheid en Kennis’. Voor zichzelf. Daarmee is hij volgens Haagse bronnen al enige weken in stilte bezig.
Het plan is om bij Economische Zaken niet alleen het hele huidige ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit onder te brengen, maar ook delen van Verkeer en Waterstaat, zoals alles wat met mobiliteit en waterbeheer te maken heeft. Ook de regie over het nieuwe industrie- en innovatiebeleid moet vanuit Economische Zaken worden gevoerd. Straks kan Verhagen zich profileren als innovatieminister par excellence: alle zes de ‘sleutelgebieden’ die het Innovatieplatform heeft benoemd – High Tech Systemen en Materialen, Flowers & Food, Water, Chemie en de Creatieve Industrie – vallen onder zijn verantwoordelijkheid. Als Minister van Economische Zaken gaat hij ook nog over het energiebeleid en mag hij aanschuiven bij de invloedrijke ‘zeshoek’ binnen de ministerraad, waar alle grote sociaal-economische kwesties worden besproken: cruciaal, zeker in tijden van grote bezuinigingen.
Voor de andere ministeries is de samenballing van macht op Economische Zaken slecht nieuws. De website ScienceGuide sloeg bijvoorbeeld al alarm over de ‘verzwakking van OCW als kennisministerie’: het departement loopt het risico de zeggenschap over de miljarden aan onderzoeksgeld kwijt te raken aan Verhagens EZ-nieuwe stijl.
Bijna niemand weet het nog, maar straks wordt Maxime Verhagen Minister van Bijna Alles. Althans, als het aan hem ligt.

Een fraai stukje van Robbert van Heuven, theaterjournalist en dramaturg, over de grootste drogredenen om kunstsubsidies te schrappen. Geert Wilders houdt niet van linkse hobby’s zoals kunst, cultuur en muziek, en ondanks de minieme kostenpost (938 miljoen, terwijl de hypotheekrente-aftrek ons 11 miljard kost) die zij op de begroting opleveren zal subsidiëring hiervan onder het aanstaande rechtse kabinet stoppen.
Van Heuven legt gedetailleerd uit wat kunst en cultuur eigenlijk kosten (en nu nog opleveren), en wat de gevolgen zullen zijn van de bezuinigingen.
Niet alleen kabinet PVC 1 dat er aan zit te komen, wil flink schrappen in de kunstsubsidies. Vandaag bleek dat ook het demissionaire kabinet in kunst een mooie pot ziet om financiële gaten mee te dichten. Los van de vraag of dat verstandig is en of de bestuursrechter zulk onbehoorlijk bestuur toe zal laten – de huidige afspraken liggen voor het grootste deel tot 2012 vast -, is het een zorgwekkende voorsortering op een culturele kaalslag de komende jaren. Op nieuwsites lopen de reactieboxjes alweer vol met allerhande juichreacties als: Frans Bauer kan het ook zonder subsidie, kunst is alleen voor rijken dus waarom betaal ik er aan mee en andere onzin. De opmerkingen zijn zelden gebaseerd op cijfermatige onderbouwing of op kennis van de sector. Natuurlijk moeten we discussiëren over het waarom van kunstsubsidies, maar dan wel graag op basis van feiten, in plaats van via de onderbuik. Daarom: de zes grootste drogredenen op een rij en waarom ze onzin zijn.
Als we 18 miljard moeten bezuinigen, mag kunst en cultuur niet buiten schot blijven.
In principe is dat een terechte opmerking. Als er heroverwegingen nodig zijn, dan moeten alle opties open blijven. Maar dat moet je dan wel even in perspectief zien. De optie van het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek is door de onderhandelende partijen alweer bij het grofvuil gezet, terwijl die bezuinigingspost minstens 11 miljard op zou leveren.
In tegenstelling tot dat enorme bedrag geeft de Rijksoverheid per jaar 938 miljoen aan cultuur uit in de brede zin van het woord. Dat is ongeveer €60,- per Nederlander per jaar en nog geen procent van de totale uitgaven van de Rijksoverheid. Dat zet nou niet echt zoden aan de dijk. Zeker niet als de uitgaven voor erfgoed en musea volgens de PVV buiten schot moeten blijven. Daar gaat namelijk ruim 300 miljoen van die 900 naar toe. Zo blijft er dus nog maar 600 miljoen over om te bezuinigen. Dan is de 18 miljard nog ver weg.(…)
Zeker als je bedenkt dat er met het afschaffen van een complete sector ook nog kosten zijn gemoeid.
Ten eerste levert de culturele sector in de brede zin gewoon geld op. Volgens schattingen levert de creatieve industrie de Nederlandse samenleving 16,9 miljard euro op. Die inkomsten raak je voor een deel (niet de hele industrie is gesubsidieerd) kwijt.
(…)
Maar ook op andere manieren kost het afschaffen van een complete sector geld. Er raken mensen werkeloos die een uitkering nodig hebben en gebouwen komen leeg te staan. Bedrijven die decors bouwen, flyers ontwerpen, lichtinstallaties verkopen om zo wat te noemen raken opdrachten kwijt.
600 miljoen vind ik nog steeds veel geld. Daar kan heus wel wat af.
Zoals gezegd kun je er best over nadenken of je niet wat gezelschappen of instellingen minder zou willen hebben. Maar heel veel levert dat niet op. Zeker omdat dat geld over tientallen instellingen wordt verdeeld die met relatief weinig geld veel werk verzetten. Zoals Berenschot onlangs aantoonde, hebben culturele instellingen nauwelijks vet op de botten.
(…)
Als je dus, zoals de VVD wil, de helft van het geld kort, kunnen instellingen niet meer dat doen waarvoor ze betaald worden (namelijk hoogwaardige kunst produceren) of vallen ze simpelweg om. Je kan bijvoorbeeld niet in die budgetten schrappen en vervolgens eisen dat ze meer publiek moeten bereiken, zoals die partij voor zich ziet. Instellingen hebben dan simpelweg geen geld meer voor een marketingafdeling.
Kunst steelt van de armen en geeft aan de rijken
(…)
Dat voor lager opgeleiden de drempel naar kunst hoog is, is inderdaad een probleem. Maar die drempel is niet financieel. Een van de redenen om kunst te subsidiëren is immers om het voor iedereen toegankelijk te houden. Niet alleen voor de rijken. De Nederlandse kunst hoort voor en van iedereen te zijn. Dus als je de kunstsubsidies af zou schaffen, dan zou kunst inderdaad alleen nog maar voor rijke mensen zijn. En daar was je, getuige de redenering, nu juist tegen.
(…)
Daarbij, bovenstaande drogredenering hoor je nooit als het gaat over de hypotheekrenteaftrek, waar dat effect nog veel sterker is.
Wilders heeft aangegeven dat hij verder wenst te onderhandelen met VVD en CDA nu Appie het veld heeft geruimd. Rutte zat daar gisteren al naar te vissen, en hij krijgt nu zijn zin. Joop, Uitgesproken en Roemer waren iets te snel met hun hallelujah moment over een kans voor links. Een opgezet plannetje dat begon met het definitief lozen van Klink? Het lijkt er wel op. Het blijkt maar weer dat hardline CDA’ers een soort kakkerlakken zijn. Je krijgt ze nooit kapot en ze komen altijd weer terug, zelfs na de nucleaire ramp waar Klink de partij in leek te hebben gestort. Het kostte 8 jaar om af te komen van Balkenende, hoe lang duurt het voordat Verhagen plat wordt gecrunched door de laars van de kiezer? Het zou nog wel eens lang kunnen duren, zeker aangezien Cohen weer eens heeft gefaald om het momentum te pakken.
Dag, Ab Klink. Hallo, rechts kabinet.
Nu Koppejan en Ferrier nog wegzuiveren, gedoogsteun van de SGP erbij, en de rechtse coalitie 2.0 is een feit.
- Update: En om dit alles nog even duidelijker te maken: de vervanger van Klink is Raymond Knops. Die schrijft columns voor de Dagelijkse Standaard (geen url daarheen, zoek maar op Google).
- Update 2: Volgens Wilders zijn er nu nog twee dissidenten “over”. Can’t believe this shit…
Ab Klink stapt per direct uit de CDA-fractie. Dit is zojuist bekend gemaakt.
De demissionair minister (Volksgezondheid) kwam vorige week prominent in het nieuws met zijn brief waarmee hij principieel bezwaar maakte tegen de besprekingen met de PVV over gedoogsteun van deze partij aan een minderheidskabinet van CDA en VVD.
(…)
„Na alle gebeurtenissen van de afgelopen week is er voor mij een onwerkbare situatie binnen de CDA-fractie ontstaan. De basis voor samenwerking – vertrouwen – is aangetast. Daardoor kan ik niet meer met voldoende overtuigingskracht binnen de fractie opereren. En dat gaat ten koste van mijn geloofwaardigheid”, aldus Klink in een verklaring. Klink blijft naar eigen zeggen „met overtuiging” lid van het CDA.
Klink was een van de drie dissidenten in de CDA-fractie die tegen samenwerking met de PVV van Geert Wilders was. De brief van zijn hand over zijn bezwaren tegen de PVV was de opmaat voor twee dagen diepe crisis in het CDA. Die werd nog verergerd toen de brief uitlekte. Klink en de andere dissidente Kamerleden Ad Koppejan en Kathleen Ferrier legden zich uiteindelijk neer bij de meerderheid in de CDA-fractie, die verder wilde onderhandelen. Tegelijk werden de grote bezwaren van de dissidenten erkend.
Maar de opstand van Klink, Koppejan en Ferrier was wel reden voor Wilders om geen vertrouwen meer te hebben in het CDA als onderhandelingspartner. Hij brak daarom vrijdag de gesprekken over een rechts minderheidskabinet af.
Job Cohen is de hele afgelopen formatieperiode, waarbij Nederland langs de rand van de afgrond gescheerd is, stil geweest. Na eerst zonder enig protest rechts het initiatief in handen te hebben gegeven, heeft hij zich daarna onthouden van enig commentaar. Staatsrechtelijk is dat allemaal zeer correct, en waarschijnlijk was het ook verstandig om gedurende de formatie niets te zeggen. Maar nu de hele situatie weer open ligt, en de VVD en Mark Rutte sterk gedelegitimeerd zijn als leiders van de pogingen Nederland een kabinet te bezorgen, zou Cohen, als leider van de op één zetel na grootste partij van het land, zich moeten profileren. “Het schrijven van een proeve van een regeerakkoord” is nou niet echt een vastgebeitelde staatsrechtelijke traditie, of zo; het is in 1994 eens gebeurd, en that’s it.
Een formatie als deze, en zeker wanneer hij afbreekt, is pure machtspolitiek. Het gaat niet om regels, maar om wie op welk moment naar voren treedt met welke boodschap. Het gaat om geloofwaardigheid in de ogen van het publiek, en het voor het blok zetten van andere partijen. Een situatie als afgelopen vrijdag, toen de formatie gestrand was en het onduidelijk was welke kant het zou opgaan, is volgens mij een staatsrechtelijk redelijk open situatie. Er zijn op dat moment nog geen initiatiefnemers van iets, die de kans moet worden gegund om tot een akkoord te komen. Zo’n situatie moet benut worden! Als je op dat moment komt met een redelijk en geloofwaardig alternatief creëer je je eigen momentum.
Job Cohen heeft wel iets in die richting gedaan, namelijk voorstellen om samen met de VVD een akkoord te schrijven. Maar mijns inziens komt het voorstel om iets “samen” te doen niet alleen weak over, het maakt je ook afhankelijk van de partij die ermee in moet stemmen. Als je zegt “Ík wil een akkoord schrijven”, eventueel gebackt door andere partijen, maak je in ieder geval je onderhandelingspositie al een stuk sterker. Nu – en dat is precies wat vanochtend gebeurd is – kan de VVD simpelweg ”nee” zeggen, en het gebeurt niet. En daar sta je. Squandered opportunity. Zelfs als alle partijen behalve VVD, CDA, PVV en SGP de koningin adviseren dat PvdA en VVD samen een akkoord schrijven, dan nog zal het niet gebeuren, omdat zij die nasty zetel meerderheid hebben.
Kortom: Job Cohen van de PvdA heeft zichzelf wéér buitengesloten van de macht. En dat nadat we op een haartje na gered zijn van een überrechtse coalitie. Nu kan er, met enig masseren van de drie helden “dissidenten”, gewoon wéér een rechtse coalitie gevormd worden. Zij weten wél hoe je het spel speelt, en hoeven niet het staatsrechtelijk beste jongetje van de klas uit te hangen. Misschien wordt het tijd om eens uit te kijken naar ander PvdA-leiderschap.
Dat de VVD geen liberale partij is is al jarenlang duidelijk. Zie posities inzake privacy, drugsbeleid, islam. Het enige dat VVD’ers eigenlijk interesseert is geldelijke deelbelangen: geen kilometerheffing, behoud hypotheekrenteaftrek.
Om aan de macht te komen heeft de VVD nu dan ook haar allerlaatste principes overboord gezet. De SGP levert gedoogsteun aan de horrorcoalitie, in ruil voor een bevriezing van verdere ontwikkeling op medisch-ethisch terrein. Zelfs GeenStijl wordt het nu te gortig. Welkom in het land dat geregeerd wordt door VVD-PVV-CDA-SGP.
Het minderheidskabinet van VVD, PVV en CDA dat in de maak is, heeft de afgelopen weken met succes gezocht naar de gedoogsteun van de SGP. De twee staatkundig gereformeerde Kamerleden zullen de bezuinigingen van het kabinet steunen in ruil voor een moratorium op maatregelen op medisch-ethisch terrein.
Dit bevestigen bronnen binnen de VVD. De ruil bevat onder meer het burgerinitiatief “Uit vrije wil”, dat euthanasie ook wettelijk mogelijk maakt als van ondraaglijk lijden geen sprake is. De VVD zal steun onthouden aan dit voorstel, dat mede door oud-partijleider Bolkestein is gelanceerd. Sinds de verkiezingen bestaat een seculiere Kamermeerderheid voor de verdere liberalisering in medisch-ethische kwesties. Zonder VVD-steun valt die weg.
De afspraak staat niet op papier. Dat is onnodig, aldus VVD’ers: de SGP heeft haar betrouwbaarheid in het verleden voldoende bewezen.
De SGP bevestigt noch ontkent de overeenkomst. Wel wijst een fractiemedewerker op het eerste formatieadvies, waarin de SGP zei „open te staan” als vierde partij deel te nemen aan een kabinet van VVD, PVV en CDA. Begin augustus verklaarde tweede man Dijkgraaf dat de SGP ook „beschikbaar” was voor gedoogsteun aan een minderheidskabinet van VVD en CDA dat de PVV gedoogt. Steun aan de regering is overigens niet ongewoon voor de oudste partij van Nederland, die zichzelf nooit oppositiepartij noemt, maar altijd niet-regeringspartij.
De SGP-fractiemedewerker zegt dat „als gesprekken hebben plaatsgevonden” die „niet lang” hoefden te duren, omdat „ de VVD weet wat voor ons belangrijk is”.
Uit de brief van CDA-onderhandelaar Klink zou kunnen worden opgemaakt dat de steun van de SGP nog niet zeker is. Hij schrijft over een „smalle parlementaire meerderheid in de Tweede Kamer” van 76 „en wellicht 78 zetels”. VVD, CDA en PVV beschikken samen over 76 zetels in de Kamer. Met de SGP erbij zijn dat er 78. Betrokkenen bij de VVD zeggen dat het „wellicht” waar Klink over praat, te maken heeft met het mondelinge karakter van de afspraken.
Van ”voor mij persoonlijk is dat echt een definitieve conclusie” naar “ik heb een open mind”. Ab Klink is overstag gegaan.
Ik kan me nauwelijks een voorstelling maken van de enorme druk die door de CDA-top op hem uitgeoefend moet zijn; volgens ingewijden wordt daarbij door Verhagen c.s. tegenwoordig in woede op de tafel gebeukt, en “verrader” geschreeuwd.
Het compromis is nu dus dat Klink in de fractie blijft, maar aftreedt als onderhandelaar, en de resultaten in het regeer- en gedoogakkoord afwacht. Wat mij betreft blijven er echter een paar prangende vragen over:
Geen wonder dat Lubbers en andere prominenten zich kapot schrokken, en Klink het niet meer in overeenstemming kon brengen met z’n geweten. Verhagen is blijkbaar iemand die de rechten van een hele bevolkingsgroep inruilt voor ministerschappen en staatssecretariaten voor zijn fractie. Maar er moeten toch meer CDA’ers zijn die dit niet willen steunen?
Er is nu een compromis, maar hier is nog steeds geen duidelijkheid over. Als het waar is, zou ik CDA’ers willen oproepen nou eindelijk eens tot de realisering te komen dat je door de partijtop, onder het mom van “eenheid” en ”betrouwbaarheid”, als stemvee wordt gebruikt. Wees eens kritisch! Dit kun je toch niet over je kant laten gaan?
Ik hoop dat er nu eens een beweging van CDA’ers opstaat, die het er niet bij laat zitten en openheid eist. Wat staat er in dit regeerakkoord, en wat waren Verhagen c.s. van plan op het congres? Klink heeft het geprobeerd en heeft gefaald. Maar zijn voorbeeld kan gevolgd worden. Word eens wakker!
Na ‘de deur’, nu ‘de brief’. Indrukwekkend epistel van Ab Klink, dat leest als een klokkenluidersbrief en een break-up letter ineen. En een aantal raadselachtige zaken over de afgelopen weken worden nu opeens vele malen duidelijker…
Het eerste dat opvalt is de toon van de brief, gelijk die van je laatste ex-vriend(in). Ab “had er behoefte aan [zijn] overwegingen op papier te zetten”, “ook om [zijn] gedachten te ordenen”. “Met pijn in zijn hart” heeft hij de afgelopen tijd zijn “groeiende aarzelingen” laten blijken, en wilde daarom “tijd om na te denken”. Ab leed aan “een toenemed intuïtief ongemak” dat hij “ook zelf probeerde te doorgronden”. Dit weekend heeft hij echter het één en ander “op een rij gezet”, en “het valt [hem] zwaar” om de knoop door te hakken en er een punt achter te zetten. Ahh.
Maar dan de inhoud. Ab benadrukt nog eens hoe belangrijk het is dat een kabinet kan rekenen op draagvlak in de samenleving, en constateert dat die met een meerderheid van 76 zetels erg smal is. Het beleid, bovendien, zal ”de samenleving moeten kunnen binden”. Het is echter sterk de vraag of dit kan, als “de PVV het kabinet voortdurend op zijn motieven zal uitdagen en tegengestelde doelstellingen gaat propageren”. Klink:
Dat werd vandaag nog eens duidelijk tijdens de besprekingen over het gedoogakkoord. Geert Wilders stelde uiteraard dat hij de daarin genoemde maatregelen steunt.
(…)
Tegelijkertijd maakt hij aan de onderhandelingstafel duidelijk dat hij er geen geheim van zal gaan maken dat hij dit gedoogakkoord om heel andere motieven steunt dan de VVD en het CDA: de partijen die het kabinet vormen. Integendeel, 75% van de redenen waarom CDA en VVD het beleid willen, deelt hij niet. Hij stelde bij de komende presentatie van het akkoord met een volstrekt en totaal (!) ander verhaal te komen dan de VVD en het CDA. Hij raadde de collega’s aan om op dat moment maar een andere kant op te kijken en voorspelde dat de hoofden van de coalitiepartners rood zouden kleuren. Een samenbindende visie zou echt niemand hoeven te verwachten.
Damn. Klink maakt dan een eigen voorstelling, op apocalyptisch-christelijke wijze, hoe de presentatie van het regeer- en gedoogakkoord eruit zal komen te zien. Hoewel het niet helemaal duidelijk is waar de voorspellingen van Wilders stoppen en de verwachtingen van Klink beginnen, geeft het in ieder geval een fascinerend inkijkje in de sfeer van de onderhandelingen de afgelopen weken. En hoe gestoord Geert Wilders eigenlijk is. Klink:
[Wilders] realiseerde zich dat dit een raar beeld op zou leveren, met stevige koppen in de vrijdag of zaterdagkranten. Een betoog zoals van de PVV mag worden verwacht, zou er volgen. Daarvan moest een ieder zich maar bewust zijn. Zijn verhaal zou hij met net zoveel passie brengen als de andere partijen van de politieke samenwerking (VVD en CDA). Voluit zou hij gaan. Op zijn eigen manier. Op zijn PVV’s. Voluit op het orgel. De bekende retoriek, zoals weergegeven in het verkiezingsprogramma, zal ons niet bespaard blijven, integendeel. De opmars van de PVV is dankzij het akkoord begonnen. De de-islamisering is aangebroken: hier en nu. Zoiets zal het wel worden, neem ik aan.
De schrik aan tafel zat er goed in.
En wat is de reactie van Verhagen c.s.? Het CDA-congres – en het Nederlandse publiek – belazeren over het regeerakkoord! Door de presentatie van het geheel over het congres heen te tillen, of er slechts zeer beknopte informatie over prijs te geven.
Anderen aan tafel schrokken daarvan. Dat riep de reactie op om de presentatie van de akkoorden maar over het congres heen te tillen. Het draagvlak bij het CDA congres op de zaterdag na de presentatie zou immers zwaar onder druk kunnen komen te staan. Een tussenoplossing werd voorgesteld. Op donderdag zou ieder van de fractievoorzitters slechts 5 minuten de akkoorden kunnen toelichten. Na het congres zou op maandag dan ‘voluit’ kunnen worden gegaan.
Als ik CDA’er was zou ik nu diep verontwaardigd zijn over de manier waarop de partijleiding met mij denkt om te gaan. Zal het congres niet akkoord gaan omdat deze situatie onverkoopbaar is? Dan houden we toch gewoon informatie achter?
Ab Klink vindt dat gelukkig ook. Hij noemt dit voorstel “volstrekt onhoudbaar en ondeugdelijk”; een “gewetensvolle afweging door de congresleden krijgt daardoor geen kans”. Nou, en of. Bovendien verwacht hij, als Wilders zijn gestoorde voornemens voortzet, nóg een CDA-congres, en wel na Prinsjesdag…
Maar dan komt de kern van het verhaal. En die is dat als VVD, CDA en PVV samen gaan regeren – en dat gaan ze feitelijk doen – dat met volstrekt verschillende intenties zal zijn. Waar VVD en CDA de eisen aan inburgeringstrajecten scherper willen stellen om mensen meer houvast en perspectief te bieden, wil de PVV dat om islamisering tegen te gaan. En de denaturalisatie van Marokkaanse Nederlanders (overigens *ongelooflijk* dat dit een kabinetsvoornemen zou zijn geweest, en nog steeds kan worden!) zou door Wilders gesteund worden om islamisering tegen te gaan. Ja, het afnemen van je Nederlanderschap, om verspreiding van je geloof tegen te gaan.
Door de gedoogconstructie zal bij iedere kabinetsmaatregel het CDA afstand moeten nemen van de taal die Wilders erover uitslaat, terwijl ze het wél samen moeten steunen. “Dat levert een voortdurende spanning op, ook bij de legitimatie naar achterban en bevolking”. Inderdaad een vrij schizofrene situatie. Klink:
Dit raakt het CDA, en wel tot in de kern. Zoals gezegd; voortdurend zal de partij worden uitgedaagd op haar christelijke grondslag en democratische motieven en zal zij afstand moeten nemen van de PVV. Het zal grondwaarden moeten verdedigen die eigenlijk vanzelf zouden moeten spreken.
Dit is wat mij betreft de kern van de zaak, ook goed verwoord in Trouw door Eerste Kamerlid van de ChristenUnie Roel Kuiper. Door Wilders en de PVV te omarmen in een regeringsconstructie, en het te houden op een ”verschil van mening” of je de islam als religie of “politieke ideologie” beschouwt, legitimeer en normaliseer je zijn abjecte opvattingen, die haaks staan op de rechtsstaat.
Klink houdt het erop dat intenties en motivaties van beleid in een kabinet niet mogen verschillen, of in ieder geval niet zo uit elkaar kunnen lopen als bij CDA en PVV het geval is. Of dat staatsrechtelijk hout snijdt valt te betwijfelen, maar voor hem is het reden om te kappen met onderhandelen – “en voor [hem] persoonlijk is dat echt een definitieve conclusie”.
Duidelijke taal. En dan te bedenken dit geschreven is ná het overleg van de CDA-fractie achter #dedeur. Het lijkt me nu inmiddels sterk dat er nog een rechts kabinet gaat komen met de steun van Klink. Maar enkele dingen staan in ieder geval overeind: de presentatie van het regeerakkoord was een drama geworden (alhoewel Wilders inmiddels beweert dat er van Klinks schets van de situatie niets klopt); de CDA-top onder leiding van Verhagen wilde het congres bedonderen; en Wilders’ voornemens en intenties zijn nog enger en radicaler dan we dachten. Laten we hopen dat deze horrorcoalitie Nederland nu definitief bespaard blijft.
En Ab Klink is een held.