Nu iedereen weer langzaam wakker wordt uit de uitzinnige euforische roes die de val van het kabinet-Bruin I heet, is het tijd voor de broodnodige analyse. Hoewel we morgen pas weten wat er gaat gebeuren, wanneer Rutte naar de koningin gaat en iets zal proberen te doen qua voorleggen van plannen aan oppositiepartijen, zijn een paar dingen al wel duidelijk.
Zo ziet het er naar uit dat het in de nabije toekomst afgelopen is met de invloed van Geert Wilders op regeringsbeleid. Dat is iets waar iedereen dankbaar voor mag zijn. Het lijkt me niet dat CDA en VVD, hoe machtsgeil ze ook zijn, nog eens met deze onbetrouwbare populist in zee zullen gaan. Dit was ook iets wat heel veel mensen, van links tot rechts, voorspeld hadden; en de verlaging van de Nederlandse kredietrating, schade aan het vertrouwen van de financiële markten en de verhoging van de kosten om te lenen komen dan ook geheel voor de rekening van CDA en VVD.
De afkeer van “links” bij deze partijen was zo groot dat ze het risico op een kabinetscrisis en een onbestuurbaar land, door met een puur op partijbelang gericht figuur in zee te gaan, voor lief hebben genomen. Nu zitten we allemaal met de brokken.
In datzelfde stramien kan nu dan ook geconstateerd worden dat Maxime Verhagen als een van de grootste mislukkelingen uit de Nederlandse politiek de geschiedenis in zal gaan. Hij is de man onder wiens leiding het CDA van de grootste partij van het land naar een schlemielige 10 zetels is gegaan. Omdat er zo nodig over rechts geregeerd moest worden. Verhagen, en de 60 procent van het partijcongres, hebben verkeerd gegokt en het is in hun gezicht ontploft. Het was hem gisteren aan te zien. Maar ik denk niet dat er veel mensen zijn met medelijden voor deze falende machiavellist. Toedeloe.
Daarbij komt dat het CDA op dit moment leiderloos is. Ik ben erg benieuwd met wie ze de verkiezingen in zullen gaan. Als ze echt helemaal getikt zijn, dan benoemen ze Henk Bleker. Dat zal het dus wel worden.
De uitkomst van deze verkiezingen lijken op dit moment enigszins voorspelbaar. De VVD zal met overmacht als grootste uit de bus komen, en de SP stoomt op naar mogelijk tweede partij van het land. Het leek me dat daarom Rutte er gisteren redelijk relaxed bij stond: hij wordt toch wel weer premier. De vraag is of er een coalitie te smeden valt. Als je Stef Blok bij Buitenhof ziet, dan merk je dat de weerzin en afkeer voor alles wat “links” van de VVD zit bij iemand als hem heel diep zit. Het is te hopen dat de rechterkant van de Nederlandse politiek nu eindelijk over haar eigen schaduw heen kan stappen.
Want het kabinet-Rutte was feitelijk de laatste uitwas van de Fortuyn-revolutie. Men heeft nu eens geëxperimenteerd met een radicaal-rechts kabinet. Qua beleid is er niet veel tot stand gekomen; dit kabinet excelleerde in het bestrijden van zogenaamde “linkse hobby’s”, en het verlenen van douceurtjes aan de zijn vingers aflikkende rechtse kiezer. Daarbij heeft het zich voortdurend opgesteld als representant van één kant van het land, en met zorg getracht de andere van zich te vervreemden. Mark Rutte is nooit een premier van alle Nederlanders geweest, maar alleen van rechts. Er zou voor 18 miljard bezuinigd worden, maar hier hebben nauwelijks hervormingen bij gezeten (waar bijvoorbeeld D66 al jaren voor pleit), en vooral pesterijen en het aanpakken van de zwakkeren in de samenleving. Boerkaverbod, 130 kilometer op de snelweg, dat soort shit. Pas met het Catshuisakkoord, dat op zichzelf niet heel slecht klonk, zou er iets aan hervormingen op de woningmarkt en in de AOW gedaan worden. Maar dat is nu te laat. VVD en CDA verwijten Wilders gebrek aan politieke moed, maar zelf hebben ze steevast vanaf de formatie geweigerd belangrijke hervormingen door te voeren. Als dat was gebeurd, bijvoorbeeld in de hypotheekrenteaftrek – en dat had gekund door met normale partijen in zee te gaan – zaten we nu niet in de begrotingsellende.
De halsstarrigheid van de zogenaamde verantwoordelijke bestuurderspartijen, kortom, om enerzijds tot een in de samenleving breed gedragen coalitie te komen, en anderzijds structurele hervormingen door te voeren in plaats van kaasschaafbezuinigingen en rancunemaatregelen, hebben Nederland in de huidige bestuurlijk en economisch deprimerende situatie gebracht. Nogmaals applaus. Maar Wilders is nu out, en we kunnen, als we willen, weer normaal gaan doen. Bijvoorbeeld door na verkiezingen tot een regering te komen die niet sterk ideologisch naar één kant geprofileerd is. Die niet uitblinkt in het stigmatiseren en buitensluiten van hele bevolkingsgroepen. Die zich niet belachelijk maakt in Europa en de wereld. Die hecht aan een gezonde begroting, maar ook aan sociale cohesie. En die boven alles gebaseerd is op een redelijk tot elkaar komen van verschillende stromingen in de Nederlandse politiek.
We hebben ooit eens zo’n kabinet gehad. Het was diep in de jaren negentig… Toen het altijd zomer was, en Nederland één groot feest. Het heette…
p.s. Dit laatste is meer een geintje, een gebbetje. Van mij hoeft er niet per se Paars te komen. Maar het lijkt me zeer, zeer wenselijk dat er een regering komt die in een of andere hoedanigheid VVD en/of CDA met PvdA, D66 dan wel GroenLinks combineert. Het is klaar met het rechtse spelen in de speeltuin.
p.p.s. Ik heb sterk het vermoeden dat Wilders over z’n hoogtepunt heen is. Wat wil die man nou eigenlijk? Z’n partij rafelt aan alle kanten uiteen, en hij zal nooit meer in de positie komen waar hij nu gezeten heeft. Kan hij niet beter à la Ayaan een baantje bij een denktank in de V.S. regelen? Ik kan me voorstellen dat je het op een gegeven moment zat bent om het vehikel te zijn van verongelijkte mensen die toch nooit meer tevreden zullen worden. Wilders gelooft duidelijk niet in de teksten die hij uitkraamt; maar waar hij het nou eigenlijk nog voor doet, is mij een raadsel.
De gok van VVD en CDA, waar ze in 2010 mee begonnen, is in hun gezicht ontploft. Jammer, jongens. Alle smoesjes die Wilders verzint over het breken zijn onzin; meneer had er genoeg van, dus hij stopt ermee. Hate to say we told you so. Lekker, nieuwe verkiezingen. Wij zitten er klaar voor.
Wijze, harde en terechte woorden van Ronald Plasterk. We hebben een kabinet met partijen die er altijd prat op gaan grootmeesters in de economie te zijn: VVD en CDA. Geen “potverteerders”, zoals “links”. Hun in steen gebeitelde dogma is dat wanneer het economisch slecht gaat, je moet bezuinigen. Klinkt dat contradictoir? Ja, en dat is het ook.
Nederland doet het inmiddels dan ook superslecht qua economische groei. Van de ons omringende landen zijn we de enige die krimpen (met 0,9 procent), de rest groeit. Alleen in Zuid-Europa gaat het nog slechter. De reden? Achterblijvende binnenlandse bestedingen ten gevolge van bezuinigingen, en onzekerheid over de woningmarkt.
Beide oorzaken zijn 1-op-1 terug te voeren op het kabinetsbeleid: bezuinigen en extra bezuinigen, en weigeren serieus werk te maken van hervormingen op de woningmarkt. Bedankt, Rutte c.s.! Nu komt er weer een nieuwe bezuinigingsronde aan, en weer zullen de coalitiepartijen weigeren de hypotheekrenteaftrek aan te pakken. Dit tegen het advies van alle economen, topambtenaren en belanghebbenden in.
Het kabinet-Rutte herhaalt het beleid van Colijn in de jaren dertig. We weten hoe dat is geeïndigd.
p.s. En kan iemand mij vertellen wie dat meisje van de introductie is?
Gisteren bezochten tientallen boswachters de Tweede Kamer om hun zorgen te uiten over de kabinetsplannen omtrent natuur, en meer specifiek het “akkoord” dat staatssecretaris Henk Bleker met de provincies heeft gesloten over het de komende tien jaren te voeren natuurbeleid.
In deze reportage wordt een valse balans gecreëerd door de boodschap van de boswachters recht tegenover die van staatssecretaris Bleker te plaatsen, zonder een poging te doen te achterhalen of de bezwaren van natuurorganisaties en boswachters enige grond hebben. Er komt een beeld naar voren van twee kibbelende partijen en er wordt geen moeite gedaan aan waarheidsvinding te doen.
Het wordt aan de kijker overgelaten om te gissen of de boswachters al dan niet een punt hebben, door niet de notitie van het Planbureau voor de Leefomgeving te benoemen, waarin wordt geschetst wat er plaats zal vinden mocht het akkoord worden uitgevoerd. Kortom, de NOS verzaakt aan nieuwsgaring te doen door geen duiding van de inhoud van de kabinetsvoornemens te geven. Bovendien wordt er geen inhoudelijke vraag aan de staatssecretaris gesteld, en krijgt hij volop de ruimte het kabinetsstandpunt te uiten en de boswachters gerust te stellen zonder te hoeven vrezen voor een kritische vraag van de journalist.
Daarom nu de feiten, die achterwege blijven in de reportage:
In de notitie van het Planbureau voor de Leefomgeving (een onafhankelijk adviserend overheidsorgaan), zoals weergeven in de Volkskrant van 18 november jl., staat dat Blekers provincieakkoord zal zorgen voor het meer en sneller uitsterven van planten- en diersoorten, het de biodiversiteit zal verminderen, het niet voldoet aan Europese verplichtingen, en het financiële sancties voor het niet voldoen aan deze verplichtingen zal verhalen op de provincies.
Al met al zal het zorgen voor onherstelbare schade aan de natuur. Daar had de NOS wel aandacht aan mogen besteden.
De kwaliteit van de natuur neemt fors af door het huidige kabinetsbeleid. Meer planten- en diersoorten zullen uitsterven. Ook de biodiversiteit zal verminderen. Dat staat in een notitie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), die in het bezit is van de Volkskrant.
Het planbureau waarschuwt voor onherstelbare schade als het voorgenomen natuurbeleid wordt doorgezet. Het Rijk heeft in september met de provincies een akkoord bereikt dat loopt tot 2021. Volgens staatssecretaris Henk Bleker (Natuur) voldoet zijn beleid aan de Europese verplichtingen.
Aan die eisen wordt echter niet voldaan, waarschuwt het planbureau. ‘Met dit akkoord wordt ook na 2021 het treffen van passende maatregelen moeilijker’, schrijft het PBL in de notitie, die binnenkort door de staatssecretaris naar de Kamer wordt gestuurd. Bleker zei in september, bij de presentatie van het akkoord, dat eventuele financiële sancties voor het niet halen van Europese richtlijnen op de provincies worden verhaald.
(…)
Het netwerk van natuurgebieden, de ecologische hoofdstructuur (EHS) wordt veel kleiner: 600 duizend hectare in plaats van de eerder beoogde 728 duizend. Dat gaat volgens het PBL ten koste van de biodiversiteit. Nederland voldoet al niet aan de zogeheten habitatrichtlijn. Die verplicht om verslechtering van beschermd natuurgebied tegen te gaan.
(…)
Maatregelen uit het verleden hebben niet verhinderd dat planten- en diersoorten verdwenen, meldt het PBL; het uitsterven werd wel verminderd. Door het nieuwe beleid zullen volgens de onderzoekers meer soorten sneller verdwijnen. Het PBL benadrukt in de notitie dat Nederland aan ‘harde’ internationale verplichtingen moet voldoen. ‘Nu al is Nederland verplicht maatregelen te nemen om verslechtering tegen te gaan.
Meer over de dappere pogingen van de EU, lagere overheden, het maatschappelijk middenveld en bestuursorganen om het vernietigende natuurbeleid van het jolige populaire CDA-boertje Bleker tegen te gaan:
Minister De Jager (r) measuring up the size of the ECB’s new role.
And now Merkel is alone. Even the Dutch government (along with the Finnish) now grudgingly supports a bigger role for the ECB in solving the debt crisis (if any solution other than a grand eurozone conflagration is still at hand). They call it a ’last resort’, but you don’t put messages like this out in the open if you’re not seriously considering it – or even have already committed to it. Of course, this role can vary from buying up state bonds in larger amounts to introducing the much-called for eurobonds.
Finance minister De Jager’s message is spun differently by some Dutch news outlets, by the way (but similarly by others).
My bet is on the 60 percent option: creating eurobonds covering a maximum of 60 percent GDP. Beyond that it’s lousy national bonds for profligate nations. Combine this with a stringent system of fiscal discipline (also advocated by the Dutch government for a while now) and maybe some solution is there. Although a system totally consisting of eurobonds might be better (but has its own drawbacks, such as added costs for taxpayers in some countries).
Jan Kees de Jager, the Dutch finance minister, endorsed a more active role for the European Central Bank “as a last resort” to contain the eurozone debt crisis ahead of a meeting in Berlin with his counterparts from Germany and Finland.
In a hearing of the Dutch parliament’s finance committee, Mr de Jager said that the other firewall measures seem to be failing, with European countries unwilling to contribute more funds themselves to the European Financial Stability Fund, and private investors uninterested in the plan agreed to by European leaders on October 26 of leveraging the fund up to an effective capacity of €1,000bn.
If neither of those measures succeed, leaving ECB intervention the only plausible course, then “in the end, something has to happen”, Mr de Jager said.
On Wednesday, the Finnish finance minister, Jutta Urpilainen, also moderated her stance, saying, “If all else fails, we have to reflect on the role of the ECB.”
The Netherlands and Finland have until now hewed close to Germany’s position of opposing major intervention by the ECB as part of a firewall against the spreading eurozone debt crisis but appear to be taking a more pragmatic line.
The Dutch share German scepticism that any ECB firewall would merely “fight the symptoms” of the debt crisis, and say that the top priority is creating a strict Europe-wide budget authority to force Greece, Italy, Spain and other at-risk eurozone countries to cut their deficits and implement economic reforms.
But as the urgency mounts, many voices in the Dutch economics and business community are pressing the government to take a more assertive tack.
On Sunday, a group of four top Dutch economists wrote to Mark Rutte, prime minister, urging him to press European leaders to commit to contributing more directly to the EFSF and to supporting an ECB role. The group included Lex Hoogduin, who stepped down this year as the number two official at the Dutch central bank.
“I hope the Dutch authorities, who are very close in their philosophy to Germany, can convince the Germans that there is a role for the ECB,” Mr Hoogduin told the Financial Times. He said markets had lost faith that European leaders will come up with the funds to support southern European countries, even if those countries do comply with budget-cutting and governance reforms.
Morgen is het zo ver: de Nederlandse vertakking van de Occupy-beweging slaat haar vleugels uit te Amsterdam. De Occupy Wall Street-beweging in de V.S. is al wekenlang bezig, in groeiende getale en onder toenemende media-aandacht, een progressieve protestbeweging van formaat te worden. Een linkse variant op de Tea Party.
De concrete doelen zijn wellicht nog onduidelijk, maar het van de Arabische Lente overgenomen permanent kamperen op de heilige grond van het financieel kapitalisme blijkt een succesvolle innovatie in protestmethodes te zijn. Evenals in Caïro, en daarna in Madrid en Barcelona, wordt geëxperimenteerd met directe vormen van democratie en participatie, als alternatief naast de vertegenwoordige democratie. Men maakt bovendien – eindelijk - een vuist tegen die sector die de Westerse maatschappij nu al jaren in haar greep houdt: de financiële industrie. De door haar veroorzaakte financiële crisis wordt betaald door de belastingbetaler, die er het oprollen van de verzorgingsstaat voor terug krijgt. Ondertussen worden de bonussen nog steeds uitgedeeld. Gek genoeg zijn het alleen de meest linkse partijen in het parlement die hiertegen ageren.
Er bestaat regionale variatie – in de V.S. staan drommen politici op de loonlijst van Wall Street, in Griekenland is de staat mede debet aan de ellende – maar overal in het Westen kan de financiële sector uiteindelijk verantwoordelijk worden gehouden voor de huidige economische ellende. In de meeste landen buiten Nederland is de (jeugd)werkloosheid afschuwelijk opgelopen; er groeit nu een ‘verloren generatie’ op zonder uitzicht op een baan. Speculanten houden de eurozone bovendien nog steeds in hun greep. Maar ook in Nederland zijn onder dit kabinet, met haar domme mantra van ‘achttien miljard‘, de gevolgen groots: eliminering van zorg voor (jong)gehandicapten, sociale werkplaatsen, speciaal onderwijs, korten op hoger onderwijs, het verdwijnen van openbaar vervoer, bezuinigingen op kunst en cultuur, en ga zo maar door. Terwijl er tegelijkertijd wél een extreem kostbare subsidie voor rijken in stand wordt gehouden: de hypotheekrenteaftrek.
Ik hoop dan ook dat de Nederlandse Occupy-beweging dáárover zal gaan: de Nederlandse issues, die niettemin niet los van de internationale financiële crisis kunnen worden gezien. Het kabinet-Rutte staat evident niet aan de kant van gedupeerden in de crisis. Er is Nederland meer, meer dan genoeg om massaal tegen te protesteren, waarbij het overkoepelende punt zou kunnen zijn: de onrechtvaardige maatschappelijke verdeling van de kosten van de crisis. Dat geldt in alle landen, en dat is waarin in Nederland die waardeloze, onnadenkende bezuinigingen vandaan komen, terwijl de financiële sector op oude voet verder gaat en regelingen voor het niet-hulpbehoevende deel der natie in stand blijven.
Occupy Amsterdam heeft potentie. Tradionele media als Nieuwsuur, 1Vandaag, DWDD, BNR en AT5 hebben er al aandacht aan besteed. De Twitter loopt, en de Facebook-pagina telt bijna 3500 aanmeldingen. Het is te hopen dat men een algemeen aansprekende, op Nederland toepasbare boodschap weet te formuleren; en het is te hopen dat de boel niet, zoals in Nederland vaker gebeurd, door krakers of andere links-radicale figuren wordt overgenomen. Kritiek op de uitwassen van een doorgeschoten kapitalisme en haar vervlechting met politieke systemen isniet per se links of radicaal; het is pure common sense die iedereen aan kan spreken, wat hij of zij ook stemt.
Volgens mij bestaat er onder veel mensen die zich niet vertegenwoordigd voelen door dit kabinet – en met name onder jongeren – al tijden een grote behoefte om de straat op te gaan. Misschien wordt dit ‘m dan…
Het verlies aan omgangsvormen en de verruwing van het taalgebruik in de Tweede Kamer is over het algemeen relatief. Wie wel eens Kamerverslagen heeft gelezen van het parlementaire debat in Nederland in de negentiende eeuw, weet dat het er toentertijd hard en persoonlijk aan toe ging. Volgens mij is de idee dat een volksvertegenwoordiging een baken van fatsoen moet zijn relatief nieuw; als in, tweede helft twintigste eeuw.
Maar dit slaat natuurlijk wel alles. Kijk hoe Wilders erbij staat: als Gerrie uit New Kids. “Doe eens normaal jonge”, “Wat ach? Wat ach?”, “Doe eens rustig man”. Zie de proleten van de PVV in de bankjes zitten. En kijk de geschokte gezichten van de VVD- en CDA-bewindslieden in Vak K.
Voor het eerst realiseren ze zich dat zij de conservatieven uit de Weimarrepubliek in de jaren dertig zijn.
Voor elke CDA’er en VVD’er die vóór dit kabinet was: gefeliciteerd ermee! En veel plezier. LOL.
Serieus: ditkan toch niet? Twee-fucking-derde van alle buslijnen in de grote steden weg, vanwege het uit de lucht gegrepen, volkomen fictieve bedrag van achttien miljard?
In wat een prachtig, door de VVD geschapen wonderland zullen we straks leven. Zonder kinderopvang, zonder openbaar vervoer, zonder competitief hoger onderwijs, maar mét snelwegen en mét villasubsidie. Dat is visie.
Het openbaar vervoer in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag wordt vanaf 2013 mogelijk 14 tot 20 procent duurder. Tegelijkertijd verdwijnt in deze steden twee derde van alle buslijnen.
Deze ingrijpende maatregelen zijn nodig om aan het bezuinigingsbedrag van 120 miljoen euro te komen dat VVD-verkeersminister Melanie Schultz van Haegen wil realiseren door aanbesteding van het openbaar vervoer in drie grote steden. Uit een rapport van PricewaterhouseCoopers blijkt dat de aanbesteding op zich maar 20 miljoen euro oplevert.
Omdat de minister vasthoudt aan 120 miljoen euro, besloten de stadsregio’s en de minister onderzoek te laten naar mogelijk nieuwe ingrepen om alsnog aan het bezuinigingsbedrag te komen.
Een substantieel bedrag is te halen uit het verhogen van de prijs van kaartjes met gemiddeld 15 procent, becijferde het kennisinstituut NEA. Een bezuiniging is verder het schrappen van een fors aantal buslijnen, blijkt uit een onderzoek van Conquist. Als dat gebeurt, moeten reizigers soms een halfuur naar een halte lopen in plaats van ongeveer 10 minuten zoals nu het geval is.
(…)
Het is uiteindelijk aan de stadsregio’s als opdrachtgevers van het ov in de drie steden zelf, om de maatregelen eventueel door te voeren. Er zijn echter weinig andere mogelijkheden, erkennen portefeuillehouder Jeannette Baljeu van de stadsregio Rotterdam en directeur Pedro Peters van stadsvervoerder RET. De stadsregio’s hebben nog wel geprobeerd de minister op andere gedachten te brengen, maar dat is ze niet gelukt.
‘Het bewijs dat er geen 120 miljoen is te halen door het openbaar vervoer openbaar aan te besteden, heeft niet geholpen om de bezuiniging van tafel te halen’, aldus Baljeu. Peters: ‘Mijn grootste kritiekpunt is dat er een inschattingsfout wordt gemaakt, maar dat de minister zich daar niets van aantrekt en gewoonweg zegt: ‘foutje, bedankt’!’
Ik ben niet de grootste fan van Thomas von der Dunk, maar dit is toch een aardig komkommertijd-columnpje. Vooral de opmerkingen over de galmende intellectuele leegte bij de VVD, Rutte en haar subsidieverslaafde achterban komen aan.
Een jaar geleden zaten we midden in de formatie, die een tijd lang op Paars-Plus leek af te koersen, tot de VVD terugschrok voor de protesten uit dat deel van haar subsidieverslaafde achterban dat bang was dat door zo’n coalitie de geluksmachine van de villa-afbetalingsbijstand stilgezet zou worden. Zodoende zitten wij en de rest van Europa nu met Rutte.
Vandaag daarom de vraag: wat ging er politiek mis bij rechts? De volgende keer: wat ging er politiek mis bij links?
Wat ging er politiek mis met rechts? Die vraag zal op het eerste gezicht misschien verbazen, omdat rechts immers zozeer zijn zin heeft gekregen, dat het rancuneuze deel ervan nu dagelijks zijn vingers bij het wegbezuinigen van de cultuur en het wegasfalteren van de natuur af kan likken.
(…)
Maar dat is dan ook meteen al een ding dat er mis ging bij rechts: dat de twee traditionele rechtse partijen, teneinde het platste deel van hun achterban of naar de PVV overgelopen voormalige achterban te kunnen plezieren, de beschaving in de uitverkoop hebben gedaan, en Winsemius en Wijffels als laatste criticasters op een mastodontenzijspoor hebben gerangeerd.
Om dan nog van de rechtsstaat te zwijgen: uit politiek opportunisme wordt nu al een jaar lang stelselmatig bij het fundamenteel problematische van de PVV weggekeken. Minister na minister verklaart dat er niets aan de hand is, en de premier zelfs dat we met een heel normale partij hebben te doen. Geen bewindsman die zo om zijn as moest draaien om recht te praten wat hij in een vorig leven nog zelf voor krom had verklaard als Gerd Leers.
Het is dat opportunisme van een deel van de elite dat sterk aan de jaren dertig herinnert, toen ook allerlei opvattingen die men even eerder nog als volstrekt onfatsoenlijk beschouwd zou hebben, plots voor hele serieuze ideeën werden versleten. Ook al lag het KNMI tóen nog niet onder vuur. En daarbij blijken er altijd weer lui op te duiken die jarenlang heel hoog vanaf de ene toren blazen om dat nu niet minder hoog vanaf de tegenoverliggende toren te doen.
(…)
Misschien is die enorme bereidheid tot aanpassing aan de toevallige tijdgeest nog wel het meest verontrustende: een gebrek aan moreel kompas. Ruttes belofte indertijd aan de schaarse critici in zijn partij dat hij waakzaam zou blijven, is grotendeels gebakken lucht gebleken. Dat de Wilderscoalitie daardoor mentaal zover zou ontsporen konden we bij haar aantreden nog niet zeker weten, al liet zich dat op grond van enige kennis van het Nederlandse volkarakter natuurlijk wel reeds vermoeden.
Overigens springt daarbij wel een groot verschil in het oog tussen CDA en VVD. Bij het CDA wordt er tot op vandaag zichtbaar mee geworsteld - niet alleen de verkiezing van Ruth Peetoom tot partijvoorzitter getuigt daarvan, maar ook al het massale verzet op het partijcongres afgelopen herfst, toen nog een derde van de voor voldongen feiten en daarmee tussen de keuze uit snelle of langzame zelfmoord gestelde afgevaardigden toch voor het eerste durfde te kiezen. De meerderheid niet – en daarom zet zich, met een foute partijleider aan het hoofd die geen partijleider mag heten, de electorale aftakeling in de peilingen dus nog even voort.
Maar wordt er in de CDA in elk geval mee geworsteld, bij de VVD heerst de intellectuele en morele stilte van het graf. Dat is niets nieuws – die heeft daar, van de korte periode van tussenpaus Frits Bolkestein afgezien, eigenlijk altijd geheerst – maar vergt wel een historische verklaring. Het heeft niet alleen met de intellectuele lichtgewichtigheid van Rutte zelf te maken, die daarmee ook als persoon als een bleke schaduw afsteekt bij de laatste liberale premier, Cort van der Linden.
Michael Lind has an interesting political analysis up at Salon.com on the three fundamentalisms that nowadays mark the Republican right: Biblical fundamentalism, constitutional fundamentalism and market fundamentalism. I think this is a way of putting things that is largely correct. The Republican Party is now so far removed from any other political party in the Western world that it can only be described in these terms.
It does not explain, however, the seeming contradictions in this fundamentalist philosophy; for example, how can you adhere to a hardcore market fundamentalism along the lines of Friedrich Hayek and Ayn Rand, and at the same time claim to be a Bible-following Christian? After all, the teachings of Christ have nothing to do with considering selfishness a virtue. Rand, who along with God and the Founding Fathers is always named the greatest inspiration for every Republican presidential candidate, herself proclaimed to be anti-Christian in her ‘thinking’.
Lind also shows how the intellectual project of re-constituting a moderate conservatism as a political ideology in the 1960s led, by and large propelled by the rise of evangelical Protestantism and the presidency of Ronald Reagan, to the extremist fundamentalism that nowadays marks the Republican Party. All of the hallmarks of Biblical, constitutional and market fundamentalism can be found, for example, in the Tea Party and Sarah Palin.
What I’m worried about (as if the adherence to a triple fundamentalism by one of the world’s two most important political parties is not frightening enough) is the emergence of a similar kind of orthodoxy emerging in the Netherlands today. Whereas the Dutch polity used to be marked by agreement across the political spectrum on such issues as the multicultural society (in hindsight perhaps a bit too much consensus in that respect), political equality, tolerance for differences and care for weaker groups in society, the governing coalition nowadays seems to converge ideologically to adherence to a monocultural society, treating people with non-Dutch backgrounds as second-class citizens, and implementing a by European standards pretty hardcore market fundamentalism.
In other words: rightwing orthodoxy in Europe, at least in the Netherlands, is intensifying and growing more extreme just like it has in the US. The question is how those still believing in political equality, a rights-based citizenship, and a market tempered by government interference can defend themselves in an increasingly hostile climate, in which such very basic and once universally accepted notions are painted ‘elitist’.
In contradiction to the hostility to Darwinism shared by many of its constituents, the American right is evolving rapidly before our eyes. The project of creating an American version of Burkean conservatism has collapsed. What has replaced it is best described as triple fundamentalism — a synthesis of Biblical fundamentalism, constitutional fundamentalism and market fundamentalism.
Following World War II, the American right was a miscellany of marginal, embittered subcultures — anti-New Dealers, isolationists, paranoid anticommunists, anti-semites and white supremacists. Russell Kirk and others associated with William F. Buckley Jr.’s National Review sought to Americanize a version of high-toned British Burkean conservatism. While the eighteenth century British parliamentarian was embraced by conservatives for his opposition to the French Revolution, Edmund Burke, a champion of the rights of Britain’s Indian, Irish and American subjects, could also be claimed by liberals like Yale Law School’s Alexander Bickel, who preferred gradual, cautious reform to radical social experimentation. In its liberal as in its conservative forms, Burkeanism disdains reaction and radicalism alike, and favors change in lesser things when necessary to maintain the continuity of more fundamental institutions and values.
The religious equivalent of Burkean politics is orthodoxy, not fundamentalism. Orthodoxy means the continuity of a tradition, as interpreted by an authoritative body of experts, such as priests, rabbis or mullahs. The term “fundamentalism” originated in the early twentieth century as a description of reactionary evangelical Protestants in the U.S. who rejected liberal Protestantism and modern evolutionary science and insisted on the inerrancy of the Bible. The phrase is nowadays applied indiscriminately and often inaccurately to various religious movements, some of which, in the Catholic, Jewish and Muslim traditions are better described as ultra-orthodox.
(…)
The increasingly-Southernized American Right has transferred the fundamentalist Protestant mentality from the sphere of religion to the spheres of law and the economy. Protestant fundamentalism is now joined by constitutional fundamentalism and market fundamentalism.
In all three cases, the pattern is the same. There is the eternal Truth that never varies — the will of God, the principles of the Founding Fathers, the so-called laws of the free market. There are the scriptures which explain the eternal truths — the King James Bible, in the case of religious fundamentalism, the Constitution or the Federalist Papers, in the case of constitutional fundamentalism, and Friedrich von Hayek’s The Road to Serfdom in the case of market fundamentalism (The Fountainhead or Atlas Shrugged by Ayn Rand can be substituted for Hayek, on request).
“There’s only one book you ever need to read,” a Bible-believin’ Texan Baptist once assured me. He was two books short of a populist conservative bookshelf. But in the age of post-intellectual, fundamentalist conservatism, three books are sufficient to make anyone the equal of the most erudite intellectual. The books need not actually be read, and for the most part probably are not; it is enough, in argument, to thump the Bible, and to thump “The Road to Serfdom” and “Atlas Shrugged,” too.
(…)
Modern American market fundamentalism, too, is recognizably modeled on the fundamentalist Protestant version of church history, even though market fundamentalists need not be Christian conservatives. Ignoring the long history of tariffs, land grants, military procurement and mixed public-private corporations in the United States, the market fundamentalists pretend that the U.S. was governed by the laws of the market until Franklin D. Roosevelt’s New Deal replaced capitalism with socialism (or statism, or fascism, or whatever Amity Shlaes or Jonah Goldberg want to call it). Russell Kirk wrote that any true conservative would be a socialist before he would be a libertarian. But then he was a Burkean High Church conservative.
The rise of triple fundamentalism on the American right creates a crisis of political discourse in the United States. Back when conservatism was orthodox and traditional, rather than fundamentalist and counter-revolutionary, conservatives could engage in friendly debates with liberals, and minds on both sides could now and then be changed. But if your sect alone understands the True Religion and the True Constitution and the Laws of the Market, then there is no point in debate. All those who disagree with you are heretics, to be defeated, whether or not they are converted.
For their part, progressives have no idea of how to respond to the emergent right’s triple fundamentalism. Today it is the left, not the right, that is Burkean in America. Modern American liberalism is disillusioned, to the point of defeatism, by the frustration of the utopian hopes of 1960s liberalism in the Age of Reagan that followed and has not yet ended. Today it is liberals, not conservatives, who tend to be cautious and incremental and skeptical to a fault about the prospects for reform, while it is the right that wants to blow up the U.S. economy and start all over, on the basis of the doctrines of two Austrian professors and a Russian émigré novelist.
Cultureel centrum De Melkweg in Amsterdam wijdt de komende 2 maanden een expositie aan staatssecretaris Halbe Zijlstra (Cultuur). Het podium voor muziek, dans en theater hoopt met de politiek-journalistieke tentoonstelling ‘de mens achter de staatssecretaris’ te onthullen, liet een zegsman weten.
‘Hij drukt een enorm stempel op de Nederlandse cultuursector’, stelt de woordvoerder. ‘Maar we weten maar vrij weinig van hem. Dat maakt Zijlstra volgens ons een interessant onderwerp om een expositie over op te zetten.’ De tentoonstelling velt nadrukkelijk geen oordeel over de bewindsman, beklemtoont De Melkweg.
Wat er exact in de expositie ‘HALBE’ wordt getoond, wil het cultureel centrum nog niet zeggen. De woordvoerder voegt er overigens aan toe dat het ‘wel degelijk een serieuze journalistieke tentoonstelling is, waarin we tonen hoe zijn opvattingen hebben geleid tot zijn beleidsvisie op cultuur’.
HALBE opent vrijdag zijn deuren in De Melkweg en is tot en met 21 augustus te zien. De staatssecretaris zelf is uitgenodigd voor de opening, maar heeft nog niet laten weten of hij komt.
De woordvoerder van Zijlstra liet vanavond weten dat de staatssecretaris geen reactie geeft op het initiatief.
En dan kunnen we nu kijken naar wat rechts Nederland bezighoudt. Hieronder de tekst van de speech die vicepremier en CDA-leider Maxime Verhagen vanavond heeft uitgesproken, en die de NRC inmiddels in z’n geheel op de site heeft staan.
Het zal geen lezer van deze blog verbazen dat een statisch concept als Leitkultur, om het niet te hebben over die spruitjeswalmen dampende nadruk op zekerheid, rust, stabiliteit, veiligheid en knusheid, bij ons niet in goede aarde valt. Maar dat is allemaal vintage Christen Democratisch Appèl. Wat daadwerkelijk verontrustend – wellicht zelfs historisch – is, is het eerste gedeelte van Verhagens speech. Het gedeelte waar nu al verontwaardigde reacties op verschijnen die, neem ik aan, de komende dagen in hevigheid zullen toenemen. Hopelijk ook in eigen kring.
Hoewel Verhagen het in latere gedeeltes van zijn tekst doet voorkomen alsof hij zich distantieert van het populisme en de antwoorden die het pretendeert te geven op de ‘problemen’ van deze tijd, doet hij in het eerste gedeelte iets wezenlijkers. Hij beschrijft hier niet alleen de gevoelens die onder de PVV-aanhang leven over ‘buitenlanders’; nee, hij noemt het hele buitenlanderverhaal ’begrijpelijk’, ‘terechte zorgen’, en de antwoorden die andere partijen daarop geven (hij bedoelt links) ‘sociaal wenselijk’. Hij schrijft dit op zonder enige aanhalingstekens of indicatie dat hij er zelf anders over denkt.
Verhagen geeft PVV-stemmers gelijk. Hij deelt hun probleemanalyse.
Dat gaat verder dan constateren dat er zorgen leven. Het gaat ook verder dan constateren dat er inderdaad problemen zijn, en daar gepaste oplossingen voor proberen te verzinnen. Deze instemming van Verhagen met de opinie van PVV-stemmers is de definitieve knieval van het CDA voor het rechts-populisme. Als hij tenminste staat voor die hele partij.
Moet je je voorstellen dat je allochtoon bent in dit land (misschien bent u dat wel). Lees met die ogen eens de volgende tekst:
I MAATSCHAPPIJ
We leven in een tijd van onbehagen. De meeste Nederlanders zijn tevreden met hun eigen leven, maar veel minder met de maatschappij waarvan ze deel uit maken. Onzekerheid is een levensgroot kenmerk van deze tijd.
Niet alleen economisch, niet alleen de baan en het inkomen, maar breder. Hoe gaat ons land eruit zien? Blijft Nederland nog wel Nederland als er zoveel buitenlanders bij komen? Blijft mijn buurt wel mijn buurt als er weer een kerk gesloten wordt en er een moskee wordt gebouwd? Waarom passen de nieuwkomers zich niet aan ons aan? Zij hebben geen last van mij ik wil ook geen last van hen hebben. Ze pikken toch niet de baan van mijn zoon in? Alles is zo duur geworden in Nederland; wordt mijn pensioen straks ook nog gekort? Hoe zit het eigenlijk met de boodschappen die ik doe: wat kan ik nu wel en wat kan ik nu beter niet eten van die producten uit het buitenland en zit die buitenlandse ziekte nu ook in onze groente of in ons vlees? Moeten we ook niet gewoon helemaal af van al dat buitenlandse gedoe en kunnen we niet – letterlijk – beter onze eigen boontjes doppen? Het buitenland kost toch alleen maar geld en levert weinig op behalve problemen. Europa: ik weet dat er veel geld naar toe gaat maar ik zie er niets van terug. Waarom bemoeit Brussel zich überhaupt met ons? Ja, ik zie dat als er een ander land failliet gaat dat we dan nóg meer geld geven. Sinds wanneer zijn wij een liefdadigheidsinstelling..?
Dit onbehagen is door de traditionele politieke partijen, ook door mijn eigen CDA, lang weggezet als een foutieve reactie op de snelle veranderingen in de wereld. Heus, alles zou goed komen.
Maar dit onbehagen is begrijpelijk. Het is niet meer vanzelfsprekendheid dat onze kinderen het beter zullen hebben dan wij. De samenhang in steden en dorpen is verdwenen door de komst van individualisering, immigranten vanuit de hele wereld en een complexer wordende samenleving. De traditionele verbanden van kerk, partij en vereniging bestaan niet meer. In Brabant verdwijnen de komende tien jaar 237 van de 287 kerken. Het levensbeschouwelijke kompas dat wij van huis uit meekregen, heeft plaatsgemaakt voor een vrijheid die vaak meer beangstigt dan bevrijdt.
Kort door de bocht of niet: het zijn terechte zorgen van mensen. Hoe je er vervolgens op inspeelt en mee omgaat is een tweede. Ik denk dat de onzekerheid van mensen in onze huidige tijd dé voedingsbodem voor populisme is. Niet hun zorgen zelf zijn populistisch maar de antwoorden van bepaalde leiders die er zelf beter van willen worden. Die er populair van willen worden. Terwijl de sociaal wenselijke antwoorden van andere leiders het onbegrip ten opzichte van de zogenaamde Haagsche zakkenvullers vergrootte.
Hoe ga je hiermee om als politieke partij? Aan welke kant staan wij als CDA? Wat is ons christen democratisch antwoord? Mijn dank gaat uit naar het WI voor de boeiende bijdragen die zijn gemaakt over het thema populisme. Ik ken het WI als grondig, degelijk, intellectueel en koersvast.
Er is al genoeg over gezegd en geschreven, en de neiging om je geheel van de politiek af te keren is momenteel groot. Desalniettemin is de tekst die Ramsey Nasr gisteren uitsprak tijdens de definitieve protesten tegen de kunst- en cultuurbezuinigingen ongeëvenaard in stijl en kracht. De enige miskleun is die vergelijking met The Lord of the Rings; stilistisch een beetje jammer en niet helemaal de juiste associaties oproepend (geen wonder dat dit bij het immer voorspelbaarder GeenStijl het enige is wat ze kunnen noemen). Maar inhoudelijk is deze tekst het beste protest tegen dit meest verschrikkelijke aller kabinetten sinds haar aantreden.
Ramsey Nasr betoonde zich trouwens al eerder een koning, afgelopen oktober bij Pauw en Witteman.
Nasr noemt de waanzinnige ongerechtigheid van het niet aanpakken van de hypotheekrente-aftrek, en de uiteindelijke drijfveer van VVD en CDA bij alles wat ze doen: PVV-stemmers paaien. En hij noemt het representatiedeficit van Mark Rutte: een premier die niet boven de partijen uitstijgt en het hele land representeert, maar iemand die er uitdrukkelijk en bewust alleen voor rechts Nederland is.
Daarnaast is het een prachtig geschreven duiding van de uitstraling van deze regering. Het noemt nog eens de logische argumenten tegen de specifieke bezuinigingen op kunst, maar trekt ook de parallel tussen hoe dit kabinet en de regeringspartijen ‘buitenlanders‘, kunstenaars én zwakke groepen in de samenleving neerzetten: als uitzuigers en profiteurs, als onwaardige Nederlanders.
Erg pregnant, uiteindelijk, is de opmerking over de slogan dat je Nederlanderschap afhangt van je toekomst, niet je afkomst. Ja, inderdaad. De vraag is of je je toekomst nog zou moeten plannen in dit land, dat steeds minder perspectieven biedt.
Enfin, lees de tekst, hier is-ie in z’n geheel, met de mijns inziens beste stukken dikgedrukt. Een historische aanklacht.
Beste meneer Rutte,
ik neem aan dat u mij kunt horen, of anders uw onderknuppel wel, Hobbitliefhebber Halbe.
Ik sta hier niet voor de kunst. U wilt de kunstsector op eigen benen laten staan, en dat is mooi. U gaat ervan uit dat het Amerikaanse stelsel over anderhalf jaar ook floreert in Nederland. Het zou zo maar kunnen. U kent ze waarschijnlijk wel, die mecenassen die staan te popelen om alle gaten op te vullen die uw Ork momenteel aan het slaan is.
Ik weet net als u: in heel Europa wordt bezuinigd. En er zijn landen die er slechter aan toe zijn dan wij. Ik sta hier dus ook niet om de bezuinigingen terug te draaien. Wat moet, dat moet. Maar weet u wat ik zo gek vind? Alleen bij ons, in Nederland, wordt een man die nooit een voet in het theater heeft gezet en zich openlijk profileert als cultuurhater, aangesteld als staatssecretaris voor die sector. Of zou u ook een minister van Buitenlandse Zaken benoemen die niet eerder in het buitenland is geweest?
Ik denk het niet. Alleen op cultuur zet je een Ork.
Het lijkt soms wel alsof u het niet meent.
Het gaat om de manier waarop
Nee, het gaat niet om de kunst. Het gaat om de manier waarop. Dat kan sierlijker, Mark. C’est le ton qui fait la musique. Dit is de toon van desinteresse en rancune – en ook van leedvermaak waarmee het gepaard gaat.
Ik weet: u speelt piano. Dat is mooi. En in het theater, de concertzaal en de musea kom ik uw partijgenoten vaak tegen. Dat is ook mooi. Laatst zaten meneer Bolkestein en ik zelfs naast elkaar op het eerste balkon, samen in het midden. Dat was helemaal mooi. Het laatste wat ik dus wil beweren is dat uw partij uit armzalige proleten bestaat. Maar waarom vraagt uw eigen fractievoorzitter zich in de Volkskrant dan af ‘waarom er eigenlijk belastinggeld naar cultuur gaat’? Iemand die dat balletje opgooit, ja iemand die echt vindt dat zijn eigen cultuur geen ondersteuning verdient, letterlijk of figuurlijk, zo iemand is natuurlijk een beetje een schoft – dat bent u toch met me eens. Niet omdat hij zulke dingen zegt, hoor ik u denken, maar omdat hij als politicus weet dat de burger dit graag wil horen. En dat moet je niet doen. Stef Blok maakt stemming, meneer Rutte. Ik dacht: ik zeg het maar even.
Maar hij ging nog door: ‘Ook dierentuinbezoek heeft opvoedkundige waarde. En rijwielzaken krijgen géén subsidie ondanks de gezondheidseffecten van fietsen.’
Nu weten wij allebei, u en ik, dat dierentuinen heus wel subsidie ontvangen, en eigenlijk de rijwielhandel ook, via het Nationale Fietsenplan. Soms heb ik de indruk dat Stef Blok maar wat zit te jokken. Maar dat kan helemaal niet,want de VVD is een beschaafde partij. En dan raak ik in de war.
Kunst verkoopt niet
Weet u wat ik soms denk, meneer Rutte? Het is heel gek hoor, maar soms heb ik de indruk dat kunst gewoon niet verkóópt. En dat kunst daarom – ik durf het bijna niet te zeggen – gebruikt wordt als zondebok. Dan hoor je ineens dat wij allemaal parasieten zijn en subsidieslurpers en dat we op onze kont zitten en onze portemonnee openhouden. Een beetje zoals er over allochtonen wordt gepraat. Gek hè? Soms heb ik hele rare gedachten. En ook – we zijn nu toch bezig: ik in mijn ivoren torentje en u in uw eigen torentje – ook denk ik wel eens, als ik het allemaal niet meer zie zitten, dat u zo over de kunst praat omdat het wel makkelijk scoren is: want anders gaan uw kiezers gewoon naar de PVV. En dan denk ik dat het eigenlijk allemaal is om stemmen te winnen. Dom hè?
Want op zich valt er bij ons maar weinig te halen. Terwijl ik wel eens heb gehoord dat er een potje bestaat van wel vijf miljard. Vijf miljard! Een hele slimme meneer heeft mij laatst namelijk verteld dat de hypotheekrenteaftrek óók een soort subsidie is, voor mensen die een huis willen kopen. En dat er hele erge rijke mensen in Nederland zijn, die meer verdienen dan 80.000 euro per jaar en die zo’n ondersteuning eigenlijk helemaal niet nodig hebben. Als je dat geld nou in een potje steekt, zo zei hij, dan heb je in één klap zo’n vijf-hon-derd miljard centjes bij mekaar! Veel hè, meneer Rutte. Dat potje zou ergens bij jullie in de VVD-kamer moeten staan, heel hoog op een antieke kast. En daar mag niemand aankomen. Dat potje staat daar gewoon.
Dus ik dacht: ik zegt het maar even. En het is maar een ideetje. Denk er eens rustig over na.
Geen onzin verkopen
Weet u wat het is, premier Rutte: eigenlijk zijn wij alletwee volwassen. En u moet geen onzin verkopen.
Als u meer eigen inkomsten van de kunstsector eist en in dezelfde zin aankondigt het btw-tarief voor die sector te verhogen van 6 naar 19%, dan bent u een leugenaar, zo simpel is het. Uitgerekend de culturele organisaties die aan al uw eisen voldoen en voor een hoog percentage eigen inkomsten hebben gezorgd, dreigen hun subsidies te verliezen: het Oerol Festival bijvoorbeeld, en Orkater. Beide zijn publiekstrekkers. Beide moeten weg. ‘Niemand is veilig’ grijnsde de Ork toen hij het had over de voorgenomen bezuinigingen. Hij had gelijk. Volstrekte willekeur.
U bent non-stop onoprecht. U bent trots op de harde keuzes van dit kabinet. Ik vraag u: welke harde keuzes? U vernietigt een sector – maar dat is geen keuze, dat is gemakzucht. U bespeelt liever het sentiment van de burger dan werkelijk, in het landsbelang, die harde keuzes te maken. Juist vandaag zou een premier zich boven de partijen moeten opstellen. U volgt de hardste lijn van uw eigen partij, en verwart hardvochtigheid met visie.
Anders valt niet te verklaren dat u kansarmen, kwetsbare jongeren in het speciaal onderwijs, OV-afhankelijken, psychiatrische patiënten, asielzoekers uit oorlogsgebieden, pgb’ers en ernstig zieken de rekening laat betalen. Waarom zij? Ze leveren u geen geld op. Dus kort u ze.
Het gaat om onze cultuur
Nee, het gaat niet om de kunst. Het gaat om onze cultuur. Om wat Nederland zou moeten zijn. Voor dit kabinet is cultuur niet langer de basis van een beschaving, het is een leuk extraatje, een speeltje. Ze zal nu op eigen krachten moeten overleven óf uitsterven, naar de wetten van de vrije markt. Ik noem het de wetten van het dier.
U heeft een blinde vlek, meneer de premier, voor alles wat zich niet laat vangen in de netten van die vrije markt. Voor wat niet in materie valt uit te drukken en door de mazen glipt. Ook uw bewindslieden weten zich geen raad met het immateriële. Vandaar dat een VVD-minister van Volksgezondheid zonder schaamte kan stellen dat psychiatrische aandoeningen en depressies ‘binnen de eigen kring uitgevogeld’ moeten worden. En Stef Blok zal zich op zijn beurt afvragen waarom hij daar eigenlijk belasting voor moet betalen. Als iemand nu gewoon gehandicapt wil zijn, hoeft een andere burger daar toch niet voor op te draaien?
Indien u dit bedoelt met zelfredzaamheid – zeg dat dan gewoon. Zeg: geachte burgers van Nederland, wij geloven in het recht van de sterkste. Wees eerlijk en lieg niet. Beweer niet dat onder uw hoede als premier de zwaksten altijd op steun van de overheid kunnen blijven rekenen, wanneer nu juist het doel is deze zwaksten te treffen. En nog een tip: noem het liever geen ‘kwaliteitsimpuls’. Maar vooral: zeg niet dat u ‘dat prachtige land weer gaat teruggeven aan de Nederlanders’.
Op wie doelt u dan, meneer de premier? Waar haalt u het lef of de domheid vandaan om een paar miljoen Nederlanders van buitenlandse afkomst weg te zetten en tot niet-Nederlander te verklaren? Ben ik eigenlijk wel een Nederlander? Het is een vraag die ik mij pas sinds kort moet stellen. Niet de afkomst, zei u, maar de toekomst telt. Wat een waardeloze slogan. U maakt stemming, verder niets.
Uitwissen van herinneringen Dit kabinet, dat Nederland terug wil geven aan de Nederlander, wist elke herinnering aan Nederland uit. En u, meneer Rutte, u bent geen Ork of onbenul: u ként de Nederlandse cultuur. U kent Harry Mulisch, onze bekendste romancier: geen druppel Neerlands bloed stroomde door zijn aderen. U kent Ramses Shaffy, onze grootste chansonnier: geen druppel Neerlands bloed. U kent Vondel, onze grootste dichter: geen druppel. En Baruch de Spinoza, onze grootste filosoof – inderdaad. Nederland werd groot op vreemde smetten. En daar hoeft niemand ooit bij stil te staan, zolang u het tegendeel maar niet beweert.
Misschien bedoelde u het niet zo. Maar het kwam wel lekker uit.
Breng de markt in contact met rancune en je hebt het recept voor uw beleid.
Kom niet met het antwoord dat de burger dit wil. U wil dit. De afgelopen jaren hebben onze politici de burger eerst laten vallen en toen opgehitst: u heeft aldoor gezegd wat u dacht dat de burger wilde horen. Inmiddels praat de burger u na. U maakte de burger wijs dat alle problemen in Nederland veroorzaakt worden door buitenlanders, dat kunstenaars parasieten zijn, dat beschaving beursgenoteerd moet worden, dat de zwakkeren schuldig zijn, de armen luiaards, asielzoekers criminelen, dat geestesziekte geen ziekte is. U maakt de burger wijs dat u regeert. Daarom staan wij hier.
Iedereen wordt voorgelogen
Geen van onze politieke leiders vertoont oprechtheid. Geen van hen vertoont de moed boven zichzelf uit te stijgen en keuzes te maken in het belang van een land. De kunstenaar én de buschauffeur, iedereen wordt voorgelogen. Of het nu jouw partij is die aan de macht is of de mijne, elke burger heeft toch één basisrecht: te worden geregeerd door leiders die het menen.
Dus ja, ik zou willen dat dit kabinet opkwam voor de beschaving die het voor ogen staat en voor de burgers die het niet cadeau krijgen. Te beginnen met de PVV. Het zou getuigen van oprechtheid en respect voor haar anderhalf miljoen kiezers. Sinds het aantreden van onze regering heeft de PVV echter bij de ingediende moties die haar verkiezingsprogramma ondersteunden, steevast tegengestemd. Of het nu gaat om veiligheid op straat of de ouderenzorg: de PVV stemt bij elke aangereikte oplossing tegen. Waar blijft die hulp aan de mensen die het niet cadeau krijgen? Consequent zijn ze op hun eigen manier weer wél: als het gaat om zaken waar de PVV altijd fel tegen was – het korten op de huurtoeslag, de marktwerking in de zorg, of de privatisering van het O.V. – dan stemt de partij tegenwoordig vóór.
Evenzo zou ik willen dat het CDA nog iets van christelijke beschaving in zich terugvond. Die kans is klein: deze partij preekt zelfs niet meer voor eigen parochie. Alles voor de macht.
En ik zou willen dat de VVD oprecht was en zich een partij van liberalen zou tonen in plaats de ultra-orthodoxie te omarmen zodra het haar uitkomt. Omwille van de macht is de VVD tegenwoordig tégen koopzondagen en tégen de aanwezigheid van vrouwen op de kieslijst van de SGP.
Elite of de burger
Het gaat vandaag niet om links of rechts. Het gaat niet om de elite of de burger. Wij staan hier als vertegenwoordigers van een land dat wordt belogen.
Dat is het wezen van politiek, zullen sommigen zeggen. Maar ik zoek een mens, een eerlijk mens, zelfs in de politiek.
Geachte premier Rutte, er bestaan in deze materiële wereld een paar zaken die ons scheiden van de apen. Kunst is daar één van. Verder zijn er nog de nutteloze noodzaak om kennis te vergaren, en om andere mensen te helpen. Kunst, kennis, altruïsme maken ons tot mens.
Wanneer een regering daarvoor geen geld meer wenst uit te trekken maar integendeel besluit vooral en juist op deze vlakken te bezuinigen, wetend dat de behaalde winst miniem zal zijn, dan zegt dat iets over ons beschavingspeil. Dit kabinet toont enkel zijn grijns en zijn tanden. Het trekt ons terug naar het dierenrijk.
En natuurlijk, wij kunnen al ons geld ook uitgeven aan eten, wonen, neuken en slapen. Want kunst irriteert, zoals een asielzoeker irriteert, zoals twijfel of nuance, of de klachten van iemand die lijdt aan depressies. Stuk voor stuk zaken die ons doen twijfelen aan utopieën – zoals daar zijn: de raszuivere natie, of de heilstaat van de vrije markt. Dát is de reden van uw rancune.
Het gaat vandaag niet over kunst. Dit kabinet haalt de mens uit ons weg.
Wij burgers, iedereen – wij kunnen bezuinigen, ingrijpend en pijnlijk. Maar wij zullen dat doen op eerlijke wijze, en met liefde voor onze cultuur en ons land
Well, hey, what else is new? Het is al jaren bekend dat het concept ‘privacy’ nauwelijks een plaats inneemt in het Nederlandse publiek vertoog, en dat je hier bij de grote middenpartijen ook niet mee aan hoeft te komen. Met name niet bij het Christen Democratisch Appèl (CDA), uiteraard, dat er als zedenpartij op kickt burgers zoveel mogelijk te betuttelen, in de gaten te houden en te controleren, en het afgelopen decennium de spil van elke regering vormde.
Hoe anders is dit bij onze buren in Duitsland, waar burgers bij iedere aangekondigde schending van hun privacy en masse de straat opgaan. Daar kan het wél, want daar heeft men ervaring met de surveillancestaat die Oost-Duitsland was. In Nederland heerst echter een grenzeloos vertrouwen in de overheid, vertolkt in het credo ”Wie niets fout doet, heeft toch niets te verbergen?”.
En dus waren we lange tijd het enige land in Europa dat een nationale databank voor de biometrische gegevens van alle burgers in wilde voeren, en van medewerking daaraan de uitgifte van het paspoort – essentieel voor het functioneren als burger – liet afhangen. En dat werd hier normaal gevonden.
En hoewel je dat niet zo kan zeggen, zou je willen zeggen: niet zonder gevolg. Want de centrale databank voor vingerafdrukken is van de baan, en ook landelijke kentekenregistratie staat op de tocht. Bij het CDA hoef je vanzelfsprekend nog steeds niet aan te kloppen, maar de VVD heeft met Jeanine Hennis-Plasschaert een privacy-minded Kamerlid binnengehaald.
Het lijkt er zelfs op dat er in Nederland een kleine cultuuromslag plaats aan het vinden is. Waar je vroeger voor gek versleten werd als je aangaf je zorgen te maken over privacy, en misschien níet de overheid in alles wat zij in naam van ‘veiligheid’ doet op haar woord te vertrouwen, wordt discussiëren over privacy langzamerhand wat gewoner. Een tijdschrift als De Groenehoudt hier bijvoorbeeld een uitstekend dossier over bij.
We zijn er echter nog lang niet. Nederland staat van alle EU-landen onderaan de lijst als het om privacybescherming gaat. De bewaarplicht van telecomgegevens, en het door de overheid opvragen daarvan, gaat nergens verder dan hier. En met het CDA en de VVD in de regering moet je immer op je hoede zijn.
De Nederlandse regering hecht veel te weinig waarde aan privacy van haar burgers. ‘De politiek straalt uit dat burgers zich om hun privacy vooral geen zorgen hoeven te maken, zolang ze niets te verbergen hebben.’ Dat zegt Peter Hustinx, voorzitter van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS), vandaag in een interview met de Volkskrant.
Hustinx hekelt de manier waarop in de Nederlandse politiek wordt gepraat en gedacht over privacy. Als voorbeeld noemt hij de manier waarop de verantwoordelijke bewindslieden omgingen met privacykwesties rondom de invoering van de ov-chipkaart en de discussie over het elektronisch patiëntendossier (EPD).
(…)
‘Bewindslieden wezen in die gevallen alleen maar op de voordelen van deze nieuwe systemen. Een gemiste kans. Om vertrouwen van je burgers te winnen, moet je juist dat soort momenten aangrijpen om ook op de mogelijke nadelen te wijzen.’
De voorman van de EDPS noemt eurocommissarissen Viviane Redding en Neelie Kroes als voorbeelden van hoe het ook kan. ‘Zij stellen met regelmaat dat vertrouwen van burgers cruciaal is en wijzen vaak op het belang van goede privacywetgeving. Heb je dat minister Opstelten of staatssecretaris Teeven ooit horen zeggen? En Mark Rutte? Die zei het vroeger nog wel eens, maar nu nooit meer. Ik zou ze allemaal een felicitatiebrief sturen als ze dat geluid wat vaker zouden laten horen.’
(…)
Volgens Hustinx draagt het politieke klimaat in Nederland bij aan de groeiende desinteresse van Nederlanders voor privacyzaken. Uit onderzoek blijkt dat de interesse van Nederlanders in dit onderwerp de afgelopen jaren dramatisch is gedaald, stelt Hustinx. ‘Veel harder ook dan in elk ander Europees land.’
Hustinx noemt de handelwijze van de Nederlandse regering en gedoogpartner PVV ‘dom’. ‘Ze hebben blijkbaar geen notie van wat er speelt.’ Daarnaast stelt Hustinx: ‘Politici gaan met deze opstelling voorbij aan het feit dat ze op politiek dynamiet zitten.’
(…)
‘Als je het vertrouwen schaadt dat de burger je schenkt, keert het zich tegen je’, aldus Hustinx. ‘Vergeet niet dat veel van de mensen die het nu allemaal zogenaamd niets uitmaakt, straks de eersten zijn die boos gaan demonstreren als hun persoonsgegevens op straat liggen.’
Oproep re-posted van de weblog hard//hoofd. Dat het daar tijd voor wordt geldt trouwens niet alleen voor de door hard//hoofd bekritiseerde kunst- en cultuurvernietiging, die met smalende lach doorgevoerd wordt door staatssecretaris Zijlstra. Het geldt wat mij betreft evenzeer en nog meer voor de honderdduizenden mensen en dieren die het slachtoffer worden van de ideologisch gedreven vernielzucht van het kabinet-Rutte in de sociale sector (het persoonsgebonden budget en de sociale werkplaatsen), het hoger en speciaal onderwijs, het natuur- en milieubeleid, het openbaar vervoer, het drugsbeleid, en ga zo maar door.
Bijeengehouden door een minieme meerderheid van de meest extreme partijen in de Nederlandse politiek voeren VVD en CDA een ‘hervormingsprogramma’ door dat neerkomt op het afbreken van bijna alles waar dit land decennia lang voor heeft gestaan. Vanwege een volslagen uit de lucht gegrepen bedrag van achttien miljard, en de wens tot behoud van de extreem kostbare hypotheekrente-aftrek.
Het gevolg is dat alle zwakke groepen in de samenleving aangetast worden. Dit kabinet trekt een spoor van vernieling door Nederland dat vergelijkbaar is met wat de regering-Bush aanrichtte in de Verenigde Staten. Een volgende regering zal dan ook jarenlang bezig moeten zijn met puinruimen. Zie vooral de laatste alinea:
De brief van Halbe Zijlstra is binnen en is niet mild gebleken. Woede, onbegrip, teleurstelling en verdriet overheersen in de kunstwereld. Al een jaar praten we met z’n allen. Ik heb mensen gesproken die zeggen de handschoen op te willen pakken om van de verwoesting weer iets moois te maken; mensen die op Nederlandse pleinen stonden te schreeuwen; mensen die dat schreeuwen lomp en banaal vonden; mensen die het roerend met de kritiek op hun eigen sector eens waren; en mensen die gewoon simpelweg bang waren hun baan te verliezen, want vind maar eens een nieuwe baan in een sector waarin met tientallen procenten bezuinigd wordt. Maar pas sinds staatssecretaris Zijlstra afgelopen vrijdag zijn definitieve plannen heeft gepresenteerd, weet ik wat ik echt vind. Opeens snap ik dat we allemaal het recht, nee de plicht hebben om boos, kwaad, wat zeg ik, woedend te zijn.
Laten we het nu eens niet zeggen. Laten we nu eens voor even ophouden met zeggen dat er ‘natuurlijk in de kunsten ook bezuinigd moet worden’. Als je te lang meebuigt, breek je. De kunsten hebben geen aardbevingbestendig fundament waardoor zij meebuigen, maar niet breken. De kunsten zijn gebouwd op houten palen en koeienhuiden – voorzichtig in de moerasbodem van ons calvinistische land geslagen, in de hoop dat het nog even blijft staan. En sinds afgelopen vrijdag weten we dat het op instorten staat. Zeker, er zal met de tijd een nieuw huis worden gebouwd dat net zo mooi, of misschien wel mooier zal zijn. Maar de efficiëntie is ver te zoeken als je eerst alles met de grond gelijk maakt om daarna weer van voren af aan te beginnen.
Politiek is een spel van woorden. En de woorden van dit kabinet liegen er niet om. Als je het vertoog van het huidige kabinet op zijn merites beoordeelt slaat het je koud om het hart. Termen en uitspraken als ‘subsidie-infuus,’ ‘de bezem erdoor’ en ‘ook de cultuursector moet meekomen’ scheppen een beeld van een sector die bestaat uit luie, zelfingenomen mensen die hun hand ophouden en wachten tot er geld in valt. Ze getuigen van een fundamenteel dédain, een diepgeworteld gebrek aan respect en, zoals ook Ramsey Nasr in NRC Handelsblad schreef, volslagen desinteresse. De discussie rond de noodzaak of (dis)proportie van de bezuinigingen daargelaten, gaat het hier om het werk, het dagelijks brood van duizenden mensen, die een onzekere, angstige tijd tegemoet gaan. Deze mensen worden door het kabinet structureel voorgesteld als opportunistische, zelfgenoegzame subsidievreters.
Mijn woede rond de cultuurbezuinigingen richt zich primair op dit totale gebrek aan respect, inlevingsvermogen en begrip; niet alleen van Halbe Zijlstra, maar van het hele kabinet. Hij volstaat ook niet om dit op het bordje van de PVV te schuiven, de VVD en het CDA zijn net zo goed debet aan de tendentieuze oversimplificaties die hardwerkende, vaak sappelende mensen wegzetten als uitvreters. VVD en CDA vormen nog altijd de regering, en laten we vooral hen aanspreken die de besluiten daadwerkelijk maken; die dus ook de macht hebben ze niet door te voeren. De VVD en het CDA zijn de schuldigen, de PVV heeft het vuur slechts met succes aangewakkerd.
(…)
De tijd voor nuance en discussie is voorbij, lieve mensen. Het is tijd voor actie.Want het gaat om jullie en jullie vrienden,beste lezers van hard//hoofd. Het zijn jullie die weggezet worden bij het oud vuil; die behandeld worden als kinderen die zich jarenlang misdragen hebben; wiens harde werken niet wordt gezien en niet wordt begrepen; van wie jarenlang met minder dan het minimumloon op een houtje bijten wordt voorgesteld als leven in subsidieluilekkerland. En jullie – wij – hebben alle recht om boos te zijn.
Dus laten we ons verenigen met de mensen in de zorg, in het onderwijs, met de academische wereld en de mensen die persoonsgebonden budgetten ontvangen, met defensie, met asielzoekers en illegalen. Stuur brieven, verzin acties, sla de handen ineen. Demonstreer, staak, protesteer. Laten we zorgen dat er op Prinsjesdag 2011 de grootste demonstraties in decennia zijn. Nu is de tijd om boos, verontwaardigd, woedend te zijn. Om met luide stem te eisen om met respect te worden behandeld en te worden aangesproken als gelijken. Om niet te worden weggezet als paria’s, maar als de hardwerkende, gepassioneerde mensen die we zijn. Pas dan is het kabinet een gesprekspartner. Tot die tijd is het de vijand. Ze hebben het er zelf naar gemaakt.
Zoals gezegd: de bezuinigingen op de cultuursector zijn wat mij betreft nog de minste van alle kwaden, hoewel ze volstrekt disproportioneel zijn en voortkomen uit een kwaadaardig revanchisme. Wat vooral schrijnend en, nou ja, intens deprimerend is is het rücksichtloze hakken in de verzorging en begeleiding van zwakke groepen in de samenleving. Jongeren met een beperking die niet zelfstandig kunnen werken, mensen die over zichzelf zouden kunnen beschikken maar nu naar een instelling moeten, kinderen die speciale begeleiding nodig hebben in de klas. De VVD en het CDA interesseren zich in de kern niet voor deze mensen. Wat hen interesseert, is voor de een ideologie en voor de ander kale machtsuitoefening. Anders hadden ze dit kabinet, dat gesteund moet worden door godbetert de SGP en de PVV, nooit gevormd. En ze zullen er zo lang mogelijk aan vasthouden.
Free Pussy Riot
Peaches, the twenty-first century torchbearer of feminist punk, just released a video and track in support of Pussy Riot, the Russian female anarc...
EHRM handhaaft SGP-uitspraak Hoge Raad
Dat ging nog best snel: het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft zich uitgesproken over de vrouwen uitsluitende praktijk van de S...
Want het kabinet-Rutte was feitelijk de laatste uitwas van de Fortuyn-revolutie. Men heeft nu eens geëxperimenteerd met een radicaal-rechts kabinet. Qua beleid is er niet veel tot stand gekomen; dit kabinet excelleerde in het bestrijden van zogenaamde “linkse hobby’s”, en het verlenen van douceurtjes aan de zijn vingers aflikkende rechtse kiezer. Daarbij heeft het zich voortdurend opgesteld als representant van één kant van het land, en met zorg getracht de andere van zich te vervreemden. Mark Rutte is nooit een premier van alle Nederlanders geweest, maar alleen van rechts. Er zou voor 18 miljard bezuinigd worden, maar hier hebben nauwelijks hervormingen bij gezeten (waar bijvoorbeeld D66 al jaren voor pleit), en vooral pesterijen en het aanpakken van de zwakkeren in de samenleving. Boerkaverbod, 130 kilometer op de snelweg, dat soort shit. Pas met het Catshuisakkoord, dat op zichzelf niet heel slecht klonk, zou er iets aan hervormingen op de woningmarkt en in de AOW gedaan worden. Maar dat is nu te laat. VVD en CDA verwijten Wilders gebrek aan politieke moed, maar zelf hebben ze steevast vanaf de formatie geweigerd belangrijke hervormingen door te voeren. Als dat was gebeurd, bijvoorbeeld in de hypotheekrenteaftrek – en dat had gekund door met normale partijen in zee te gaan – zaten we nu niet in de begrotingsellende.
Facebook
