[Broer van] Ab Klink: Ongeloof leidt tot communisme, nazisme
[Edit @ 23.35u: Wow, 2 minuten na posten van dit stuk word ik erop gewezen dat het hier de tweelingbroer van Ab Klink betreft! Onderaan het artikel staat dr. H. Klink, hervormd predikant te Hoornaar. Maar wat lijken die gasten op elkaar! Ok, dikke fail van Light Sound Dimension in casu mij, excuses aan Ab Klink. Ik laat het wel staan: inhoudelijke kritiek blijft hetzelfde, en, nou ja, opinie over Klink de minister eigenlijk ook wel.]
Dat Minister van Volksgezondheid Appie Klink (CDA) een nare religieus-conservatief is wisten we al langer uit zijn ideologische standpunten met betrekking tot softdrugs, en zijn directeurschap van het Wetenschappelijk Instituut van het Appèl. Maar met zijn recente epistel in de krant van zwartekousen-Nederland, het Reformatorisch Dagblad, maakt hij het wel erg bont. De mogelijke kandidaat-leider van het CDA verlaat hier zijn beleidsterrein en begeeft zich op het gebied van de wereldgeschiedenis, waarover hij, op z’n zachtst gezegd, nogal megalomane uitspraken doet.
Woorden schieten eigenlijk tekort bij dit groteske opstel. Je hoeft geen geschiedenis gestudeerd te hebben om hier het één en ander aan shit uit te halen, maar geschiedenis gestudeerd te hebben maakt het lezen wel een stuk erger.
Aanleiding voor Klinks analyse van tweehonderd jaar wereldgeschiedenis is de onheuse bejegenis die gelovigen in Nederland weleens ten deel valt van, hou je vast, de Leidse rechtsfilosoof Paul Cliteur en aanhangers van D66.
De afgelopen jaren is het in de mode om te beweren dat godsdienst niet anders dan geweld teweegbrengt. Dat men zo denkt, hangt waarschijnlijk samen met het radicale islamitische terrorisme. Daar komt nog eens bij dat ook in de christelijke wereld gebieden zijn waar tot voor kort geweld niet geschuwd werd (bijvoorbeeld Noord-Ierland). En af en toe gebeurt het dat in Amerika fundamentalistische christenen abortusartsen bedreigen of daadwerkelijk belagen of zelfs vermoorden.
Het oordeel is dan snel geveld: godsdienst werkt geweld in de hand. Tot in wetenschappelijke publicaties toe wordt gesuggereerd dat vooral aanhangers van een monotheïstische godsdienst gemakkelijk ontaarden in intolerante mensen. Men hoeft maar te denken aan sommige passages uit de boeken van de Leidse rechtsfilosoof Paul Cliteur en aan uitspraken van aanhangers van D66.
Ja, het is wel heel erg gesteld met die rechtlijnige en intolerante D66-aanhangers. Tijd om het evenwicht te herstellen! Gaan we verder. Zonder enige omhaal stort Abbe zich op het nazisme en het communisme, waarvan hij beweert dat deze beiden de wortel hebben in de goddeloze Franse Revolutie (jawel).
In mijn boekenkast heb ik een boek van de bekende Franse historicus François Furet. De titel van het boek is intrigerend: ”Het verleden van een illusie”. Het werd geschreven kort na de val van de Berlijnse Muur en biedt een terugblik op de 20e eeuw. Furet gaat uitgebreid in op de vreselijke dingen die in de vorige eeuw gebeurd zijn in naam van het nationaalsocialisme (Hitler-Duitsland) en het communisme (Rusland en China). Furet toont aan dat beide bewegingen ”feindliche Brüder” waren. Ze stonden tegenover elkaar, maar hebben desondanks dezelfde wortel: de Franse Revolutie, met haar leus ”Geen God en geen meester”.
Nu is daar wat betreft het communisme nog wel iets voor te zeggen. De latere Franse Revolutie had trekken van een vroege socialistische revolutie; het soevereiniteitsdenken van Rousseau ligt volgens velen ten grondslag aan de conceptie van de almachtige, gelijkschakelende staat, inderdaad kenmerkend voor ‘linkse’ totalitaire ideologieën; tendensen binnen de Franse Revolutie waren agressief anti-religieus; en je kunt de toestand van Frankrijk gedurende de Franse Revolutie inderdaad zien als een eerste vorm van moderne staatsterreur. Aan de andere kant hebben veel andere historici ook gewezen op de religieuze trekken van de Franse Revolutie.
Klinks verhaal dat echter ook het nazisme “de wortel heeft” in de Franse Revolutie is een voorbeeld van klassiek Kuyperiaans denken waarvan ik hoopte dat het uitgestorven was (of denk aan Groen van Prinsterer, Ongeloof en Revolutie (1847)). Niets blijkt echter minder waar binnen het Appèl. Waar te beginnen? Ook hier kun je natuurlijk altijd zeggen dat totalitaire ideologieën an sich een basis hebben in Rousseaueaans staatsdenken; of, zoals ook wel is beweerd, dat het nazisme de ultieme vorm van moderniteit behelsde (denk de systematische afslachting in vernietigingskampen). Maar moderniteit is veel breder dan de Franse Revolutie, en Klinks analyse gaat ook niet zo diep. Ideologisch gezien was het nazisme de absolute anti-Franse Revolutie. Absoluut. In plaats van een door mensen gecreëerde staat voor gelijke burgers, man en vrouw, ongeacht ras, poneerde het nazisme een historische Volksstaat, gebaseerd op raciale ongelijkheid. Het was een verwerping van de Westerse parlementaire democratie, een systeem waarvan je wél kunt zeggen dat het zijn wortel heeft in de Franse Revolutie. Het nazisme was de totale anti-Verlichting.
Eerder zou je kunnen zeggen dat de christendemocratie, Appie’s club, dezelfde wortels heeft als het nationaal-socialisme… namelijk een historistische verwerping van de Verlichting en de Franse Revolutie, en het opwerpen van een “natuurlijke” corporatistische staat als het alternatief. Maar dan ga ik me schuldig maken aan hetzelfde soort guilt by association als waar Klink de kranten mee vol schrijft.
Anyway, we zijn er nog niet. Ab gaat verder:
Zowel de genoemde nationalistische predikers als de communisten predikten dat de heilsstaat binnen handbereik was. In de verte lonkte het mooie beeld van één groot Germaans rijk ofwel een wereldrijk waarin alle mensen gelijk waren. Met enthousiasme en gedrevenheid streefde men dat doel na. En alle middelen waren geoorloofd om de heilsstaat te bereiken, desnoods geweld en revolutie.
In het Derde Rijk waren alle mensen gelijk, volgens Ab Klink??
In dit klimaat van westerse geloofsafval, waarin de vrije mens zijn eigen heilsstaat zou scheppen, konden het nationaalsocialisme en het communisme floreren. Furet maakte aan het eind van de 20e eeuw de balans op: het communisme eiste in totaal ongeveer 215 miljoen levens. Het aantal doden als gevolg van het nazisme ligt tussen de 20 en 25 miljoen mensen. Nooit is er in de wereldgeschiedenis op zo grote schaal gemoord. En dát om een illusie…
En dit is natuurlijk de bottomline van Ab’s visie op de geschiedenis. “Een klimaat van geloofsafval” is de omgeving waarin ideologieën als het nazisme en communisme gedijen. Dát is de oorzaak van alles. De Franse Revolutie veroorzaakte ongeloof, en de vernietingskampen van Sobibor en Auschwitz, en de genocide in de Oekraïne en de Goelag-archipel waren het gevolg. Bedankt, Ab Klink, voor dit exposé.
Op het laatste stukje, met een vergelijking tussen Jezus en Mohammed, heb ik niet eens zin meer om in te gaan.
Een essay als dit geeft een fascinerend inkijkje in de denkwereld van Ab Klink. En wellicht in dat van de rest van de CDA-kliek. En daar word je niet vrolijk van. In wat voor duistere, verwrongen wereld leven deze mensen? Waarom een stuk als dit schrijven? Kunnen we niet gewoon als volwassen mensen om de tafel zitten en over beleid discussiëren? Als dit de wijze is waarop de mogelijk aanstaande leider van deze partij, en anderen in zijn omgeving, naar de geschiedenis en daarmee naar de wereld kijken (een wereld die, althans in Nederland en in West-Europa, voor het overgrote deel uit niet-christenen bestaat), als dit hun beeld op vrijheid en gelijkheid en seculariteit is, dan houd ik mijn hart vast.
[Edit: Tsja, dit laatste gaat dus niet meer op en moet teruggenomen worden. Tenzij Klink de minister het wel eens is met Klink de predikant. Maar dat weten we niet.]
